Ziyad Ebüzziya, 83 yıl yaşadı. Onu tanıdığımda tekerlekli sandalyeye mahkûm olmuş seksenine yaklaşan bir delikanlı idi. Oturduğu yerden, mahkemeleri, gazeteleri, mecmuaları, hâsılı dünyayı idare ediyordu. Dilimizdeki 'ihtiyar delikanlı' deyiminin ikinci bir kişiye onun kadar yakıştığım sanmıyorum. Biyografisini okuduğunuzda bir ömre nasıl sığar bunlar dersiniz. Ama kendisi bu dünyada yapabileceklerinin pek azının yaptığını düşünüyordu. Hayallerinin ve projelerinin büyük bir bölümünü beraberinde götürdü. Onları bugün anlayacak ve tahakkuk ettirecek; ne insan var, ne de imkân... Evet, Ziyad Beyamca yok artık... Hayatının sonuna kadar, okuyabildiği yere kadar okudu; yazabildiği yere kadar yazdı... Boyumdan büyük laflar etmek haddim değil; ama O, -ince uzun- işaret parmağı ile doğru oldu hep. Bazılarına göre 'Doğrııcu Davud' oldu belki... Ziyad Beyamca, hayalini kurduğu; fizibilitesini çıkardığı pek çok projesinin gerçekleştiğini göremedi; Türk Musiki Aletleri Müzesi, Osmanlı Kıyafetleri Müzesi, İstanbul Ressamları Koleksiyonu, Osmanlı' da Günlük Hayat Resim Koleksiyonu, Şinasi kitabı, Vatan Uğruna Şehitlerimiz kitabı, Velid Ebüzziya'nın Lozan Notları, benim hatırladıklarım; daha yüzlerce proje, onlarca teşebbüs... Bazı okurlar, Ziyad Beyamca'nın girişimlerinin çoğunda hayal kırıklığına uğradığı zehabına kapılabilirler; hâlbuki sözü edilenler yapılanlar içerisinde küçük bir yekûn tutar eminim. Vefatından iki yıl öncesine kadar, kafasındaki bütün projelerin üstesinden gelebilmek için 200 yıl yaşaması gerektiğini söylüyordu. Son bir yılında '20 yıl daha yaşasam bazı projeler hallolur' demeye başlamıştı. Son zamanlarda ise 'iki yıl daha yaşasam da, şu birkaç iş yarım kalmasa' diyordu. Hatıralarını hep anlattı, ama düzenli ve sistemli bir şekilde yazmaya veya anlatmaya yanaşmadı...

---