Muhafaza-i asarı atika encümeni katibi umumisi Mehmet Ziya beyin iki sene evvel vukuu irtihalile asarı atika idaresi yorulmak bilmez vukuflu bir uzvunu ve memleket kıymetli bir evladını kaybetti. Kendisini yakından tanıyanlar bu ufulün her zaman matemini tutacaklardır. Ziya bey muktedir bir muharrir idi. Yazıları açık ve istifadeli olduğundan bıraktığı asar seve seve okunur. Bütün mevzuları memleketimizin tarihine, asarı atikasına ve harsına ait idi. Bu muhterem dostum ile müzeler idaresinde arkadaşlık ettiğimiz hengamda Yedikule hakkında bir rehber yazmasını ve bunda, gene mezkûr encümende arkadaşımız olan Efdalettin beyin yardımını da temin etmesini kendisinden rica etmiş idim. Filvaki bu iki alim istirhamımı kabul ederek 1928 senesinde birbirini ikmal edecek surette birer makale hazırlamışlar ise de bazı esbaptan dolayı rehberi o zaman neşretmek mümkün olamadı. Fakat behemehal bastıracağımı Ziya beye vadetmiştim. Ne kadar teessüf ederim ki hayatında ve kendi tashihleri ile bunu icra edemedim. İşte şimdi bu borcumu eda ediyorum. Ziya bey ile Efdalettin beyin müsvettelerini birbiriyle mezç ve bir hayli tadilat ile mevkii intişare koyuyorum. Bilhassa bir çok resimlerin ilavesine gayret ettim. Esasen Ziya beyin en büyük ve son olarak yazdığı "İstanbul ve Boğaziçi" namındaki iki ciltten ibaret ve 1336 ve 1928 de Matbaa-i Amir'de basılan resimli eseri, benim bu küçük risaleme başlıca mehaz olmuştur. Mamafih başka eski ve yeni kitaplara da müracaat ettim. Gariptir ki Yedikule'nin şimdiye kadar sahih bir planı yapılamamıştır veya biz bulamadık. Binaenaleyh vaki olan ricamız üzerine M. Mamboury bu risalemize mahsus olmak üzere yeniden bir plan tanzim etmiştir ki işte burada onu ilk defa olarak neşrediyoruz.

---