İnkılap tarihine karışan meşhur şahsiyetler arasında en dikkate şayan olan, bir sima varsa o da, hiç şüphesiz ki (Talat) Paşadır. Bu zat, nevi şahsına münhasır olan insanlardandı. Tab'an ve ruhen, - en kuvvetli manasıyla - (kalender) yaratılmıştı... Osmanlı imparatorluğunun kuruluşundan yıkılışına kadar gelen ve geçen binlerce devlet ricali içinde onun kadar aslını, tabiat ve itiyatlarını muhafaza eden olmamıştır. Bu itibarla onun umumi ve hususi hayatında, inkılapçıların hiçbirine benzemeyen bir hususiyet vardı. Edirne'de, çok mütevazı bir aile muhitinde dünyaya geldi. Mensup olduğu ailenin aslı, - o tarihte: (Edirne vilayeti) nin kazalarından biri olan - Kırca Ali kazasına bağlı (Çepelce) köyündendir. Babası (Çepelceli Ahmet Efendi) isminde bir zattır. Medreseden yetişmiş, Adliye hizmetine girmiş, ehliyetini ispat ederek (Cesir Mustafa Paşa) kazası müstantikliğine tayin edilmiştir. Ahmet Efendi (Hürmüz) isminde bir hanımla izdivaç etmiştir. Ve bundan sırasıyla (Hayriye), (Kamile) isminde iki kızı ile (Talat) isminde bir oğlu dünyaya gelmişti. Talat, (1292) senesinde Edirne'de, Sultan Selim civarında, Kurşunlu Fırın mahallesinde, Gebe Yahyacı sokağında, ahşap, dört odalı küçük bir evin, sokak üzerindeki köşeye isabet eden basık tavanlı odasında dünyaya gelmiştir…

---