İstanbul harikulade güzel ve zor, bir buzdağı kadar derin, sürprizlerle dolu ve ilginç bir şehir. Bu kitabı derlemek de, aynı İstanbul gibiydi. Şehrin dehlizlerinde dolaşmak, sokaklarındaki gizlenmiş, unutulmuş hikâyeleri öğrenmek, bu şehirdeki geçmişi 1700 yılı aşan Yahudi izlerini araştırmak fikri, ta en başından çok heyecan vericiydi. Çünkü bu aynı zamanda annemle babamın büyüdüğü, benim anneannemle yaz tatillerini geçirdiğim semtin, Yahudilerin en eski yerleşim alanlarından Balat'ın geçmiş hikâyelerini öğrenmek demekti. Bir başka semtte, Osmanbey'de komşum olan ve bana vişne likörü yapmayı öğreten sevgili Sara Kazes'in zayıf Türkçesine karşın nasıl olup da mükemmel Fransızca ve İngilizce bildiğinin farkına varmak demekti. Doğrusu bu ya, İstanbul Yahudi cemaati hakkında "dışardan" biri olarak araştırmayı "derinleştirmek" zordu. Yüzyıllarca "kapalı toplum" olarak yaşamış olmaları ve güvenlik konusundaki endişeleri, hız çağına uygun büyük adımları imkânsız kıldı. Yazılan mektuplar çoğu zaman sanki yazılmamışlar gibi büyük bir sessizlikle karşılanıyor, telefon numaraları ise birer sır olarak korunuyordu. Bu gibi nedenlerle, net bilgiler tıpkı buzdağları gibi derinlerdeydi. Hem sonra, her şehirde İstanbul' da olduğu gibi zaman zaman sokak adları ve numaraları değişiyordur muhtemelen. Ama yarım yüzyılda; Karaköy'de bugünkü Bankalar Caddesi bazen Voyvoda, bazen Yeni Yol veya Hezaren olarak adlandırıldı…

---