Tarihçi Lucette Valensi bu değerli çalışmasında, İstanbul'a atanmış Venedik elçilerinin 1503 ve 1641 yılları arasında Türkiye üstüne kaleme almış oldukları kırk sefaretnameyi inceliyor. Bu raporların kültürel alt-yapısı konusunda, Venedik ve Avrupa için taşıdığı önem ve asıl olarak da Osmanlılar konusunda, ilgi yüksek tutularak bilgileniyoruz. Valensi bir tarih bilinciyle, tarihi, tarihseli bütün görünümleri içinde sunmak düşüncesi ve tutumuyla çalışıyor. Osmanlı'yı farklı görünüşleri ile tanıyabiliyoruz. Çağdaş Türk okuyucunun Osmanlı'da görmediği, algılamadığı yanlar sergileniyor. Venedikli Osmanlı'yı bilmek amacında. Akılcılığı, Osmanlı yararına, bize ters düşebilir. Venedikli elçilerin Osmanlılarla çatıştığı noktalar var. Sosyal davranışlarda, akılcılıkta, yurttaşlık tutumlarında, yöneticilikte, reformculukta başkalıklar görülmekte. Birçoğumuzun beklemediği değerlendirmeler çıkıyor önümüze. Bunlar tarihçiliğin gerekleri. Olumsuz gerçeklerin içinde, gerçeklerin temelleri yatabilir. Lucette Valensi için semantik önemli. Sözcüklerin seçilme, birleşme, bütünleşme, ayrılma, farklılaşma biçimlerine duyarlı. Venedik elçilerinin söylemlerine böyle yaklaşıyor. Onlardan alıntılar yaparak çalışmayı da küçümsemiyor.

---