Gayrimüslim cemaatler, Osmanlı Devleti'nin son döneminde devletin bekasım etkileyen unsurlardan biri olmuştur. Dağılmakta olan devletin bünyeden ayrılan parçalarından önemli bir bölümünün insan unsurunu oluşturan gayrimüslimler, hem dönemi incelemede hem de sonrası dönemlere bıraktıkları problemlerden dolayı ilgili devletlerin uluslararası ilişkilerinde önemli yer tutmaktadır.
Çalışmanın temel amacı, Cumhuriyet'e giden süreçte son dönemeç olarak değerlendirebileceğimiz II. Meşrutiyet Dönemi siyasal ve toplumsal ortamında gayrimüslim cemaatlerin yaşadıklarının ortaya konulmasıdır. Bu çerçevede dağılmakta olan bir siyasal yapıda cemaatlerin gerek Osmanlı Devleti gerek yabancı devletler ve gerekse birbirleriyle olan ilişkileri incelenmeye çalışılmıştır. Gayrimüslim cemaatler bağlammda II. Meşrutiyet Döneminin öncesi ve sonrasıyla incelenmesi bizlere Cumhuriyet'in kurucu kadrosunun azınlıklar konusunda izledikleri politikalar anlama ve isabetli tespitlerde bulunma olanağı sağlayacaktır.
Döneme dair yaşananların topluca ortaya konulması Türkiye'nin Lozan'daki yaklaşımım şekillendiren yakın tarihsel argümanları tespit edip sunmak anlamına gelmektedir ki bu durum Cumhuriyet'in kuruluş yılları ve sonrasını kavramak noktasından önemlidir... 

---