Birkaç günden beri beklenen yağmur, öğlene doğru koyu gri bulutlarla ufku karartarak gelişinin haberini vermiş, öğleden sonra da indirmişti. Muho, pencereye burnunu dayamış, yağmurun rüzgârda savruluşunu seyrediyordu ki, sokağın ucunda babasının ince uzun siluetini gördü. Zeki Salih, sonbahar yapraklanın önüne katmış rüzgârın yelinde, adeta yapraklarla birlikte sürüklenerek, uçuşarak evinin önüne geldiğinde, çocuk babasına kapıyı açmak için koştu. Zeki Salih içeri girdi, kendini karşılayan oğlunun yüzüne bakmadan, sırılsıklam olduğu halde üzerindeki ceketi çıkarmaya da gerek görmeden ayakkabılarını fırlatarak doğru üst kattaki odasına çıktı, yatağın başucundaki konsolun çekmecesinden tabancasını çıkardı, giyotin pencereyi yukarı sürdü ve tabancasının bütün kurşunlarını yolun karşısında sıralanan kavaklara art arda boşalttı. Merdivenlerin dibinde kalan Muho, kurşun seslerini duyunca korku ve telaşla mutfakta hamur açan annesinin yanına koştu. Annesi, "Muho, mutfakta kal, kapıyı içerden sürgüle, ben sana söyleyene kadar sakın açma," dedi, eteklerini toparlayıp merdivenleri üçer beşer atlayarak yukarı kata koştu, yatak odalarının kapısını açtı. Kocası, yüzü pencereye dönük ayakta duruyor ve omuzlan sarsılarak ağlıyordu. Açık camdan içeri savrulan yağmurun üstünü başını iyiden iyiye ıslattığının farkında bile değildi. Gül Hanım'ın ilk işi, kocasının sağ elinden sarkan tabancayı usulca alıp yatağın üzerine fırlatmak oldu. Sonra pencereyi indirdi ve sordu: "Salih Bey! Salih Bey! Ne oldu kuzum?" Zeki Salih yavaşça döndü, mavi gözleri kan çanağı gibiydi. "Gitti memleketim! Bosna'mız gitti Gülüm! Artık geri dönebileceğimiz bir vatanımız yok," dedi. "Sultan imzalamış muahedeyi. Bosna'mız, Avusturya-Macaristan'ın oldu. Resmen!

---