Hun topluluğu dağıldıktan sonra, Asya bozkırlarındaki göçebe boyların büyük çapta bir örgütlenmesini, Göktürkler başarır. Göktürklerin kökenleri hakkında bildiklerimiz, Çin kaynaklannda yazılanlarla sınırlıdır. Çin kaynaklan, Göktürklerin kuruluş efsanelerini çeşitli biçimde anlatırlar: Bir efsaneye göre, Türkler, eski Hunlardan inen bir koldur. Aşına ailesi soyundandırlar. Ayrı bir tQpluluk halinde bulunurlar. Fakat Türkler, Lin ülkesi tarafından ağır bir yenilgiye ve kınma uğratılırlar. Kırımdan yalnızca on yaşında bir çocuk kurtulur. Lin ülkesi askerleri, yaşı küçük diye onu öldürmezler, ayaklarını kesmekle yetinirler. Kesik ayaklı çocuğ'u, bataklığa, otlar arasına atarlar. Dişi bir kurt belirir ve çocuğu etle besleyerek büyütür. Çocuk büyüyünce, dişi kurt, ondan gebe kalır. Çocuğun yaşadığını öğrenen Lin ülkesi prensi, onu öldürtmek için asker yollar. Askerler dişi kurtu görünce, onu da öldürmek isterler. Kurt kaçarak Kao-ch'ang (Turfan) Kuzeyindeki dağa gider. Dağ'da içinde ot ve bitkiyle kaplı büyük bir ova bulunan derin bir mağ'ara vardır. Gebe kurt, bu mağarada on erkek çocuk doğurur. Çocuklar büyüyünce, dışarıdan kızlarla evlenider. Karıları gebe kalır ve her kadından bir soy türer, Göktürk kaganlanmn içinden çıktığı "Aşına" ailesi, bu on soydan biridir. Aşına ailesinin oğulları ve torunları çoğalırlar, giderek yüz aile olurlar. Birkaç kuşak geçtikten sonra, bu kurttan türeyen topluluk, hep birlikte mağaradan çıkar. Juan-Juan denilen boylar birliğine bağ1mlı olarak, Altay eteklerine yerleşir. Juan-Juan'ların hizmetinde demir işçi.liği yapar. Başka bir Çin kaynağı, bu kök en efsanesini, biraz değişik biçimde anlatır. Bu efsaneye göre, Türklerin ataları Hsi-Hai (Batı Denizi) .:. yukarısında yaşarlar. Lin ülkesi, onları çoluk-çocuklanyla birlikte yok eder. Yalnızca ufak bir çocuğ'a acıyıp onu öldürmezler. Çocuğun kol ve bacaklarını kesip "Büyük Bataklık" ortasındaki otların arasına atarlar. Bir dişi kurt çocuğu besler, büyütür ve ondan gebe kalır" * . Lin, kurdu öl- * Batı Denizi, Turfan yakınlarındaki Etsin-göl bataklıkları sanılıyor. Prof. Öğel, Koko-Nor tahmin eder. Daha sonraları Hazar ve Aral'a Batı Denizi denilir.

---