Cumhuriyet tarihinde, özellikle 1920’li yılların başlan, temelleri yeni atılmakta olan Türkiye Cumhuriyeti için son derece önemlidir. Bir yandan değişik muharebelerde işgalci güçlerin ordulan üst üste yenilgiye uğratılırken, diğer yandan Osmanlı İmparatorluğu’nun temel siyasi yapısmı oluşturan kurumlar, ardı ardına tasfiye edilmekte ve yeni kurulmakta olan bir devletin temelleri atılmaktadır.
Amerika’da uzun yıllar yaşamış bir Osmanlı Aristokratı olan Müftüzade Kazım Ziya Bey’in (soyadı kanunundan sonra soyismi Danışman olarak değiştirilmiştir) yazmış olduğu “Türkler Hakkında” (Speaking of the Turks) adlı eseri bütün bu siyasî gelişmelerin arasında, 1920-22’de, genel olarak Türkiye’deki, spesifik olarak da İstanbul’daki siyasî ve sosyal durumu yansıtması açısından son derece önemlidir.
“Türkler Hakkında” yazarın yabancı okurlarını (muhtemelen Amerikalı okuyucularını) Türk eğitimi, sanatı, Türk aile yapısı, Türk kadınlarının sosyal konumu, Türklerin dini -İslâmiyet- gibi bir çok değişik konuda bilgilendirmek için yazmış olduğu bir eser görünümündedir. Yazarın eserinde sıkça yurtdışında, özellikle de Amerika’da, Türkler hakkındaki yanlış bilgi ve kanılar ve bunlardan duyduğu üzüntüyü dile getirmesi, onun kitabını Türkleri tanıtmak amacı ile yazmış olduğu izlenimini vermektedir. Ziya Bey, kitabında Türklerin yurt dışındaki “Ermeni soykırımı” iddialarından kaynaklanan “haksız” imajından yakınmaktadır...

---