Batılı tiyatro sanatı memleketimize on dokuzuncu yüzyılın ilk yarısında Beyoğlu'nda yabancı sanatkârlar tarafından yabancı dilde verilen temsillerle geldi; Türk dilinde tiyatro eserleri oynanmasına on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısında başlandı. İdari ve siyasi Tanzimat devrinin verimlerinden biri olan ve 1908 yılına kadar aynı karakteri muhafaza ederek devam eden bu sanat hareketini Tanzimat Tiyatrosu isimli kitabımızda inceledik. On dokuzuncu yüzyılın ilk yarısından itibaren Osmanlı sarayında da birçok yenilikler olmuştur; bu arada şehirdeki çalışmalara paralel olarak dramatik eğlenceler düzenlenmiştir. Abdülmecit, Abdülaziz, Beşinci Murat ve Abdülhamid'in padişahlıkları zamanına rasgelen ve 1908 meşrutiyeti ile sona eren bu çalışmaların eğlence mahiyetinden ileri giden safhaları da vardır; birçok Türk sanatkârları Osmanlı sarayında opera ve tiyatro oynamışlar, bu çalışmalar sarayın kalın ve yüksek duvarları arkasında kapalı kalmıştır; bu sanatkârlar o devirde halkın karşısına çıkmak ve isimlerini duyurmak imkânını bulamamışlardır. Saray tiyatrosu, Türk tiyatrosu tarihinde başlı başına bir bölüm sayılır; memleketimizde bu güzel sanat koluna yıllarca emek vermiş ve hemen hemen karanlıkta kalmış öncüleri hatırlamadan geçemeyiz. Bu kitapta Osmanlı sarayındaki musikili ve musikisiz sahne hayatına vücut ve imkân veren sebepler, saray tiyatrosunun kuruluşu, bu tiyatrodaki çalışmalar, dramatik çalışmaların ne gibi safhalar geçirdiği, nasıl ve niçin sona erdiği incelenmiştir.

---