Üretimden ve üründen doğan sınai mülkiyet haklarının korunmasında, geçmişten bugüne iki sistem uygulanmıştır. Bu sistemler, imtiyazlı üretime konu ürünün sınai mülkiyet hakları sistemi ile ürüne dayalı sınai mülkiyet hakları sistemidir. İkinci sistem, sanayi devrimi ile birlikte birincisinin yerini alarak yaygınlaşmıştır. Her iki sistem de bölgesel haklar içerir. İmtiyazlı üretime konu ürünün sınai mülkiyet hakkının korunması ile ürüne dayalı sınai mülkiyetin korunması iki farklı sistemdir. Birbiriyle çelişebilen bu iki sistem, bir ekonomide birbirini tamamlayıcı mahiyette düzenlenerek uygulanabilir. Sanayileşen ekonomiler, imtiyazi üretime dayalı sınai mülkiyet sistemi ile sanayileşmelerini tamamlamışlar ve ürüne dayalı sınai mülkiyet sistemine geçerek bu sistemi geliştirmişlerdir. 1750'lerden itibaren başta İngiltere, Hollanda, Fransa olmak üzere sanayileşen Avrupa ülkeleri, sanayi devrimi ile birlikte geliştirdikleri teknoloji ve ürünler üzerindeki sınai mülkiyet haklarını koruma altına alarak ihraç etmeye başlamışlardı. Gelişmiş sanayi ekonomileri haline dönüşen ekonomiler, teknoloji transferine ve yabancı sermayeye ihtiyaç duyan az gelişmiş ekonomilere de bu sistemi yaygınlaştırarak sınai mülkiyet haklarını koruma altına aldıkları kendi ürünlerinin, bu ekonomilerde satışını hızlandırmışlar, rakip yerli üreticileri büyük ölçüde bertaraf etmeyi, hatta kendilerine bağlı bayiler, acenteler haline getirmeyi başarmışlardır. Alamet-i Farika-Marka Nizamnamesi'nin yayımlandığı 1871 yılına kadar, bölgesel üretim imtiyazına dayalı sınai mülkiyet sistemini uygulayan Osmanlı Devleti, bu tarihten itibaren ürüne dayalı sınai mülkiyet hakları sistemine geçmeye başlamıştır. 1879 tarihli ihtira Beratı (patent) kanunuyla birlikte, ürüne dayalı sınai mülkiyet hakları sistemi tam olarak uygulanmaya başlanmıştır.

---