Topkapı Sarayının yapılmasına 1465 yılında Sarayburnu'ndaki eski Bizans Mimari kalıntıları üzerine başlanmıştır. 1478'de Saray-ı Cedid-i Amire (Yeni Saray) adıyla devletin yönetim ocağı olmuştur. Saray-ı Cedid·i Amire ya da yeni Saray adlarını bir yana iterek artık günümüzde de olduğu gibi Topkapı Sarayı adıyla anacağımız bu Saraya Harem hangi tarihte taşınmıştır? Bu sorunu çözümlemek oldukça zordur. Bu konuda belge olarak haremin Arabalar kapısı üstündeki yazıtta (Kitabe) 1578 yılı ve Murat III adı saptanmaktadır. Bu tarihten başlayarak tahta çıkan her padişahın Validesi, (annesi) kadınları, çocukları ve cariyeleri hareme yerleştirilmiştir. Bu döngü 1853'de Dolmabahçe Sarayının 1876'da da Yıldız Sarayının yapılmasına dek süregelmiştir. Ne var ki bazı araştırmacılar haremin Topkapı Sarayına taşınmasının daha Kanuni Sultan Süleyman (1520 - 1566) devrinde başladığını savunmuşlardır. Oysa elimizde bu konuda somut veriler yoktur. Daha açık bir anlatımla bugün Topkapı Sarayı topluluğu içinde Kanuni Sultan Süleyman adının saptanabileceğine ne bir yazıt, ne de o devri anımsatan bir belge vardır. Dört büyük avlu çevresinde sıralanan çeşitli yapıların oluşturduğu Topkapı Sarayının haremi selam kapısından (Babüsselam) girildiğinde ikinci avlunun (Birun) sol tarafından başlayarak üçüncü avlu (Enderun) içlerine doğru uzanmaktadır. Harem 1578 yılından başlayarak 19. yüzyılın ilk yarısına dek her padişah devrinde gereksinmeler nedeniyle eklenen yeni yapılarla, yaklaşık dört yüz oda ve avluları ile küçük bir kent görünümündedir. Gerek mimari form, gerekse bezemeleri açısından yüzyılları burada iç içe ve yan yana izlemek iyi bir gözlemci için kuşkusuz bir koleksiyonlar dizisidir.

---