İktisat tarihi gibi Türkiye'nin sosyal politika tarihi de henüz bütün yönleri ve oluşları ile gün ışığına çıkarılmış bulunmuyor. Oysa gerek Osmanlı döneminin gerek Cumhuriyetin ilk yıllarından haşlayarak günümüze doğru uzanan ve sosyal politika alanına giren çabaları içinde, üzerinde dikkatle durulması gereken son derece ilginç çalışmalar bulunduğu yapılmakta olan araştırmalar sonunda aydınlığa çıkmağa başlamıştır. Gerçi sosyal politika, aslında, Sanayi Devriminin bir yaratığı ya da bir ürünüdür. Osman İmparatorluğu döneminde bir Sanayi Devrimi yaşanmamıştı. Cumhuriyet döneminde ise sanayileşme süreci çok yavaş bir nitelik göstermiş ve sanayi kesiminin ulusal hasıla içindeki payı ancak yaşadığımız günlerde tarım kesiminin payına eş bir değer kazanmaya başlamıştır. Böyle olmasına karşın, Osmanlı İmparatorluğunun son yıllarında ve özellikle işçi-işveren ilişkilerinde son derece ilginç gelişmeler olmuş ve gerek hükümetler gerekse yasama meclisi düzeyinde dikkatle izlenmesi ve incelenmesi gereken olaylar cereyan etmiş ve çağdaş ekonomik ve toplumsal politika tarihi önünde. Türk toplumunun yerine açıklık getirebilecek nitelikte tartışma ve görüşmeler yapılmıştır. Bunlardan biri ve belki en önemlisi de İkinci Meşrutiyetin ilk yıllarında doğan, işçilerin örgütlenme haklarını ve özgürlüklerini ve onlarla birlikte işçi-işveren ilişkilerini düzenleyen Tatil-i Eşgal Yasasının hazırlanması ve yasama meclisinde görüşülüp kabulü sırasında açıklığa çıkmıştır. Bu görüşmelerin düşünsel niteliği ve çağdaşlık düzeyi, 1960'lı yılların hemen başlarında, benzeri yasaların parlamentoda görüşülmesi sırasında ileri sürülen düşüncelerle karşılaştırıldığı zaman, ileriye doğru çok büyük adımların atıldığı hemen görülüp saptanabilmekle birlikte, kimi konularda temelde önemli ayrılıkların bulunmadığı da kolayca farkedilebilmektedir…

---