İnsanlığın bugün iç içe yaşadığı pek çok kurum, belli koşulların ürünüdür ve belli insan ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olarak tarihi bir süreç içerisinde şekillenip günümüze ulaşmıştır. Bu nedenle, bugünü değerlendirebilmek, toplumların geçmişini araştırmayı gerekli kılar. Tarih çalışmalarıysa, insanlığın yalnızca eskiye yönelik meraklarının bir sonucu değil, günümüzü anlamlı kılmanın ve anlamanın da bir yoludur. Tarihin, geçmişe yalnızca siyasi açıdan bakmaktan ibaret olmadığı kabul edilmekle birlikte, Türk toplumunun sosyal ve ekonomik tarihi üzerinde yapılan araştırmalar çok sınırlı ve yetersiz kalmıştır. Maliye tarihi açısından çok daha belirgin olan bu yetersizlik, Türkiye maliye tarihinin hala yazılmamış olmasından açıkça anlaşılmaktadır. Türk vergi sisteminin, bugüne hangi gelişme çizgisi içerisinde ulaştığı, Cumhuriyet öncesi döneme ait bilgilerimizdeki yetersizlikten kaynaklanan bir belirsizlik içerisindedir. Bu nokta, Türkiye maliye tarihine ilişkin böyle bir konunun incelenmesini gerektiren en önemli nedendir. Tanzimat, Osmanlı Devletinin bütün kurumlarıyla yeni bir medeniyete, Batıya yönelişini; vergi düzeni açısından olaya bakıldığında ise, günümüze kadar uzanan gelişmelerin anlamlı bir dönemini ifade eder. Bu nedenle, çalışmamıza dönemsel bir sınır çizme zorunluğu karşısında, bu sınırlar Tanzimat dönemi (1839-1876) olarak belirlenmiştir. Konuyla ilgili yeni Türk alfabesiyle yazılmış, herhangi doğrudan bir çalışmanın bulunmayışı, batı dillerinde basılan çok az sayıdaki eserin yetersiz görülmesi, Başbakanlık Osmanlı Arşivinden yararlanmayı zorunlu hale getirmiş; arşiv dışında, o döneme ait süreli yayınlar ve Osmanlıca diğer eserler çalışmamızın asıl kaynaklarını oluşturmuştur…

---