Zeytinburnu ilçesi hakkındaki yaygın ve yanlış bir kanaat, bu bölgede yerleşimin gecekondulaşma süreci ile başladığı ve otuz-kırk yıllık bir geçmişe sahip olduğu yolundadır. Oysa yapılan araştırmalar, Zeytinburnu ilçesi sınırları içinde bulunan bölgede yerleşimin, çok eskiye giden bir geçmişe sahip olduğunu gösterir. "II. Roma" olarak anılan Bizans İstanbul'u için bu bölge, askeri ve dini açıdan çok önemliydi. Bizans ordusunun geçiş yolu olan ilçemizin bu dönemden devraldığı tarihi yapılar arasında, fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet'in bazı bölümler eklettiği Yedikule Hisarı ile Balıklı Ayazma ve Kilisesi'ni sayabiliriz. Balıklı Ayazması, ilk olarak I. Leon'un Bizans tahtına erişmesini anlatan bir menkıbeye konu olmuş, ardından İstanbul'un fethi sırasında geçtiği rivayet edilen ikinci bir menkıbe nedeniyle de günümüzdeki adını almıştır. Bu bölgedeki dini yaşantının canlılığı, Türklerin İstanbul'u fethinden sonra devam etmiş, bunun yanında Türkler Zeytinburnu'na beraberlerinde iktisadi bir canlılık da getirmişlerdir. Kökleri Orta Asya'ya uzanan Türk dericiliği, Anadolu'da Ahi Evran ile kurumlaşmış ve fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet'in debbağhaneleri Kazlıçeşme'ye toplamasıyla, Zeytinburnu dünya dericilik sanayiinin en eski merkezlerinden biri halini almıştır. Aynı zamanda debbağhane çalışanları, uzun zaman Osmanlı ordusunun savaşlarda önemli bir gücünü oluşturmuşlardır. Zeytinburnu ilçemizin tasavvufi açıdan da az rastlanır bir zenginliğe sahip olduğunu gönül rahatlığı ile söyleyebiliriz. İlçemiz sınırları içinde yer alan Perişan Baba, Hacı Mahmud Ağa, Seyyid Nizam, Merkez Efendi tekkeleri ve bir müzik akademisi olarak da anılan Yenikapı Mevlevihanesi, tasavvuf tarihimizin son derece önemli şahsiyetlerinin yetişmesine vesile olmuştur. Bunlara örnek olarak mesir macununun mucidi Merkez Efendi'yi, büyük Türk müzisyenleri Itri, İsmail Dede Efendi ve ilk Türk müzikoloğu Rauf Yekta'yı sayabiliriz. Bu tarihi mekânların bir kısmı günümüzde restore edildiyse de, hala harap durumda bulunan önemli bir bölümünün diriltilmesi için Zeytinburnu Belediyesi olarak çalışmalarımız sürmektedir... Murat Aydın (Zeytinburnu Belediye Başkanı)

---