Modernliğin Eşiğindeki İstanbul' da Bir İngiliz Kadını… Sultanlar Şehri İstanbul, bu eski şehri tanımlayan seyahatnameler arasında bazı yönleriyle öne çıkar. Öncelikle bir kadının kaleminden çıkmasıyla istisnai sayılabilir. Sayıları yüzleri aşan İstanbul seyahatnamelerinin pek azında kadın imzası vardır. Bunlardan biri de, 1836'da kaleme alınan bu eserden bir yüzyıl kadar önce, 1716-1718'de İngiliz Sefiri Lord Montagu'nün eşi Lady Mary Worthley Montagu'nün İstanbul'dan yolladığı mektupların bir derlemesidir. Bu derlemeler hiç şüphesiz Pardoe'nun yolunu açmış ve ona esin kaynağı olmuştur. İlginçtir ki, bu mektupların ilk eleştirilerinden birini yapmak da yine Sultanlar Şehri İstanbul'un satırlarında Julia Pardoe'ya düşmüştür. Sultanlar Şehri İstanbul, kaleme alındığı dönem açısından da özeldir. 1836'da Osmanlı İmparatorluğu modernleşme yolunda en keskin virajları henüz dönmemiştir. Modern yurttaşlık ve hukuk esasları üzerine kurulu devlet düzenine yönelik ilk adım olan Tanzimat Fermanı'nın okunmasına da, Osmanlıların dış ve iç ticaret dengelerini kökten değiştirecek olan Baltalimanı Ticaret Antlaşması'nın imzalanmasına da iki yıl vardır. Osmanlı İmparatorluğu'ndan Yunanistan ve Sırbistan gibi iki yeni devletin koparak doğduğu, Mısır'ın yarı özerk bir statüye kavuştuğu karmaşık bir dönemin hemen ertesinde, uluslararası ittifaklar henüz netleşmemiştir. Pardoe, Batı Avrupa ülkelerinden çok Rusya ile yakın ilişkide bulunan bir Osmanlı bürokrasisine şahit olmuş ve bu konudaki eleştirileriyle belki de bilmeden 1853'te Kırım Savaşı için Rusya'ya karşı kurulacak ittifakın ilk lobicilik faaliyetlerine katkıda bulunmuştur. Öte yandan bu yıllar modernlik yolunda önemli adımların atıldığı bir dönemdir…

---