Kimliklerin çoğullaştığı, her türlü aidiyet kodunun birbirine aktığı bir çağda yaşıyoruz. Sabit kimliklerin yerini akışkan varoluş biçimleri alıyor. Somut üretimden varsayımsal temsil dolaşımlarına dayalı finans-egemen bir küresel düzende, ‘toplum’ kavramı da ciddi dönüşümler geçiriyor. Önceleri bir topluma ait oluşumuzu doğru ve meşru kılan bağlar, kodlar, simgeler hızla bulanık bir karmaşaya dönüşüyor. Az ya da çok sabit aidiyet zeminlerinin sağladığı, tarihsel ve coğrafi olarak iyi tanımlanabilir sınırlar, sıvı-laşan bir gerçeklik rejimi içinde eriyip gitmekte. Bütün bu kültür savrulması içinde, bir toplumun doğal mensuplan ile onun dışında kalanlar arasındaki kalın kırmızı çizgiler hem dağılıyor hem soluk pembe renge bürünüyor. Böylece kimin ‘yabancı’, kimin ‘yerli’ olduğuna dair sarsılmaz ölçülerimiz epeyce eğretileşiyor. Bunca fiziki ve sanal hareketin, herkesi biraz yabancı kıldığı bu süreksizlik hali, zamanı anlara, mekânı teğet geçilen manzara parçalarına dağıtıyor; üstelik zaman ve mekânı birbirlerinin içinde eriterek. Artık sayısız insan, yerküre üzerinde sürekli hareket halinde, az ya da çok geçici göçerlik deneyiminin bir parçası oluyor. Elbette bu yeni göçebeliğin, gönüllü, keyfi, hazza dayalı, merakı ateşleyen biçimleri olduğu kadar, zorunluluk, yoksulluk, sürgün, işsizlik, güvencesizlik ve kaçışa dayalı biçimleri de var. Zaten üretim kadar ahlakın da yumuşak ve esnek bir hal aldığı bu dünyanın en temel özelliği, derin çelişkilerin bir arada oluşu değil midir?
Yabancı, modern kültürün dışsal değil, doğal bir öğesidir. Yabancı, dönüştüren, sorgulayandır; ait olmadığı bir kültürel bağlamda, bir çocuk saflığı ve hayretiyle, yerlilerin görünmez bir ideoloji olarak içselleştirdikleri bütün ön kabulleri sorgulamaya açan kişidir. Gelenekselliğin kaim örtüsü altında güvenli ama genellikle ikiyüzlü bir budun-merkezlilik inşa eden toplumlar, yabancıyı sevmezler. Zira yabancı, özenle gizlenen kendi kendine övgü söylemini kolayca ters yüz edebilir, fazla büyüten aynaları çatlatabilir...

---