Bir zihin faaliyeti olan tenkidin, fikir hayatı içinde mühim bir yeri vardır. İnsanlar, yaşadıkları zaman ve mensup oldukları cemiyet ne olursa olsun, daima bir tenkit kavramına sahiptirler. İnsan, eşyaya ve dış dünyaya bakarken tenkit fikri ile hareket etmiş, g erek şuurlu gerek şuursuz olarak, ilgi duyduğu varlığı yargılamıştır. Tenkit, daima insanın dış dünya ile münasebetini sağlamlaştıran; zekâsını kullanmasına, muhakemesini geliştirmesine yardım eden bir unsur olarak rol oynamıştır. Konumuz olan edebi tekit ise, edebiyatla ve edebiyat tarihiyle ilgili bulunan, fakat onlardan ayrı olan bir disiplindir. Edebiyatların gelişme ve ilerlemelerini sağlayan edebi tenkit fikrinin, yalnız Batı edebiyatlarında değil, Türk edebiyatlarında da mevcut olduğu, fakat Batıdakilerden çok farklı bir gelişme gösterdiği söylenebilir. Eski Türk Edebiyatında kavram olarak mevcut bulunan edebi tenkit, Tanzimat'tan sonra, Batıdan gelen tesirler neticesinde değişerek yeni bir hüviyet arzeder. Servet-i Fünuncuların edebi tenkidi "tür" haline getirme gayreti önemli ve objektif görüşler kazandırır. Bu bakımdan Servet-i Fünun tenkidine, Türk tenkit tarihi içinde geniş bir yer vermek lazımdır. Şimdiye kadar Servet-i Fünun tenkidi üzerinde bir araştırma yapılmamıştır. Yazarlar üzerindeki monografik çalışmalar, bu edebiyat cereyanı hakkında daha sonra yazılmış makaleler, edebiyat tarihlerinin tenkitten bahseden bölümleri, Servet-i Fünun tenkidini aydınlatacak karakterde ve hacimde değillerdir. Ayrıca, Servet-i Fünun tenkidinin yalnız karşılıklı münakaşa ve prensipleri müdafaadan ibaret olduğu sanılmamalıdır. Servet-i Fünun neslinin bir edebiyat ve tenkit anlayışları vardır ve bunu çeşitli yazılarıyla açıklamaya çalışmışlardır. Çalışmamızın konusu, Servet-i Fünun edebiyatının edebi tenkit türleridir. Tezimizde, topluluğun faaliyet süresi olan 1896-1901 yılları arasında, Servet-i Fünun dergisinde yazılan tenkit makaleler ele alınmıştır…

---