Sergüzeşt-i Nono Bey, Salah Bey Tarihi'nin en gözüpek kitabı bana kalırsa. Deneme sanatının şimdiden bir klasiği. Üslubun billurlaştığı, ritmin tırmandığı, sözün gücünün atmosferi kapladığı bir serüven. Salah Birsel'in bu kitapla, yazı yaşamının en çarpıcı ikliminden geçtiğine inanıyorum. - Enis Batur - Esmer ve Sarışın İkinci Meşrutiyet denilen kuyrukluyıldız -İstanbul göklerinde ne kadar kaldığı belli değildir- 24 Temmuz 1908 cuma günü Ercüment Ekrem Talu'yu Boğaz vapurunda yakalamıştır. Hazret, o vakitler, babası Recaizade Mahmut Ekrem'le Büyükdere'de oturuyor, cumaları dur durak tanımayan bir kurumda çalıştığı için de, işine iniyordur. Bu yüzden alasabah Büyükdere'den vapura binmiş ve Yeniköy'e vardığında o harlı ve korlu haberle burun buruna gelmiştir. O yıllarda İstanbul'da topu topu iki gazete çıkıyordur. İkdam ve Sabah. Ercüment Ekrem on parayı uzatmış, iskelede vapura atlayan gazeteciden bir Sabah almıştır. - O ne! Evliya Çelebi sağ olup bütün ömrünü Talu'nun ağzından çıkan bu çığlığı yazmaya verseydi, bin harmandan başak, türlü nimetlerden azık toplardı da yine onu yazıp söyleyemezdi. Teşekkür ona ki, Saint - Germain Prensi gibi kaç yüzyıl yaşadığı bilinmeyen, ama 1839'da, Sultan Mecit'in melik olduğu yılda Bebek'teki bir yalıda görünen, 1919'dan sonra da İzmir, İstanbul, Ankara sokaklarında fotografisini gezdiren Salah Birsel'in ses alma makineleri çığlığı o anda, islim üzerine posta etmiştir. Genç yazara çığlık attıran o gazete haberi öyle imdat işaretleri kaldırmaktadır ki onu okuyan herkes gazeteyi yavaşça yere bırakmakta ve kalkıp vapurun başka bir yanına gitmektedir. Hiç kimse bu tehlikeli ve civelek duyuruyu yanındakine göstermeyi göze alamıyordur. Biz şimdi o haberi okurlarımıza banttan dinletelim ki hayırlı bir haberin insanları nasıl ürküttüğü bir kez...

---