Memleketinizde en çok baskı yapan gazete hangisidir? Ne kadar basar? Bu soru bana Amerika'da bulunduğum sırada bir gazeteci tarafından soruldu. Çeşitli kütüphaneleri görebilmek, kütüphanecilik alanında isim yapmış kimselerle tanışmak, kütüphanecilik konusunda serbest tartışmak üzere gidip gelme hariç 120 gün müddetle davet edildiğim Amerika Birleşik Devletleri'nin Louisville şehrinde. Amerika'da bulunduğum süre içinde ev sahiplerinden büyük bir gazetede inceleme yapmak istediğimi söylediğim zaman hiç hayret etmemişlerdi. Devlet kütüphaneleri, genel kütüphaneler, üniversite kütüphaneleri arasında, bilhassa kupür ve fotoğraf bakımından çok zengin olan gazete arşiv ve kütüphaneleri de çok alaka çekiciydi ve bu iş de Yeni Dünya'da bir ihtisas konusu haline getirilmişti. Amerika'ya gitmeden evvel, kütüphanemize gelen gazeteci dostlarımıza, daima arşivleri hakkında bilgi sorar, yeniden yapılan gazete binalarını gördükçe, bu binalarda kaç oda veya salonun kütüphane ve arşiv olarak ayrıldığını veya ayrılacağını düşünürdüm. Ev sahiplerine bu arzumu söylerken; dönüşte bu konuda memleketime yararlı olabilirim diye düşünüyordum da. 1942'de inşa edilmiş, yedi katlı, 800 personelin çalıştığı, sabah akşam 1,5 milyon tirajlı "The Louisville Times" gazetesinin arşivinde incelemeler yaparken, sorulan bu soru karşısında ilk aklıma gelen; güler yüzlü, sıcakkanlı, birçoklarımızın şikâyetçi olmasına rağmen kesin bir tiryakilikle sabahleyin gözünü açtığı zaman aradığı, aradığımız "Hürriyet" gazetesi, yeni binasıyla gözlerimin önünde canlanıverdi. Tereddüt etmeden cevaplandırdım. - Hürriyet Gazetesi, yarım milyon. Muhatabım gazetenin adıyla da ilgilendi. "Hürriyet" kelimesi onlar için çok şeyleri dile getiriyordu. Gazetenin sahiplerini sordu. Bir tek kişi tarafından kurulduğunu söylediğim zaman hayret etmekten kendini alamadı. Onlar bu gibi dev kuruluşları ancak birkaç kişi veya şirketler tarafından yürütebiliyorlardı…

---