Mülkiyeli büyüğümüz Cahit Kayra, “Sanayileşecektik, büyüyecektik... N’oldu bize?” deyince, sordum: “N’oldu?”
Anlattı:
- Osmanlı’nın son döneminde sanayileşmeye başlayan Avrupa ülkelerine özendik. Üretime geçme arayışı başladı. Beceremedik. Osmanlı sona erdiğinde üç beş ufak sanayi tesisimiz vardı.
- Mustafa Kemal, sanayileşmenin önemini gören, sanayileşmeye inanan bir liderdir. İzmir İktisat Kongresi’ni toplayarak sanayileşme arayışlarım ve çabalarını başlattı.
- Halkın sermaye birikimi olmadığı için sanayileşme işini devlet üstlendi. Türkiye 1923-1938 döneminde sanayileşmede önemli gelişmeler sağladı.
- İkinci Dünya Savaşı döneminde kendi sanayimizle kendimize yeter olduk.
- 1950 sonrası Türkiye dışa açılma arayışında sanayileşmenin altyapısına önem verdi.
- Sanayileşmeye başlıyorduk ki 1953 yılında GATT’a ve Dünya Ticaret Örgütü’ne katıldık. Gümrük korumalarını kaybettik. Bir ülkenin gümrük korumaları olmadan sanayileşmeyi başlatması, gümrük koruması olmadan ithal mallarının rekabetine dayanması imkânsızdır.
- 1960 sonrası Planlı Dönem, Kamu İktisadi Teşebbüslerinin (KİT) çekidüzene girmelerini sağladı. Özel sektörün sanayi yatırımlarına başlamasının önünü açtı. Devlet teşvikleriyle özel sektörün sanayi yatırımı yapmasına, gümrük korumasıyla sanayinin iç pazarda büyümesine ve de destek primiyle ihracatın artırılmasına çalışıldı...

---