Uygarlık tarihini kentlerden uzak durarak, koparak kaleme almak olanaksızdır: Ninova, Lut, Sodom ve Gomorra; Çin, Maçin, Hindeli; Aztek, Maya, İnka şehirleri; Atina ve İskenderiye, Roma ve Konstantinopolis, Venedik ve Londra, Kyoto ve Kahire, Petersburg ve New York, VIII. yüzyıl Kurtuba'sı, XIII. yüzyıl Bağdat'ı, XVI. yüzyıl Floransa'sı ve Benjamin'in damgasıyla: XIX. yüzyılın başkenti Paris. O dönemeçten başlayarak, Paris'in her yerde olduğu gibi bizde de, önce hayal gücü perdesine yansıdığını biliyoruz. Ahmet Mithat Efendi, şehri görme olanağını bulmadan yıllar önce, imgelemindeki Paris'i kâğıda dökmüştü - ama bunu yapan ilk sarhoş değildi, sonuncusu da olmayacaktı. Benim kuşağıma gelindiğinde, koşullarda uzunboylu bir değişim göze çarpmıyordu. Baudelaire'den değilse Hugo'dan ya da Nerval'den kenti tanıyor, içimizde yola koyulmuş küçük ateşi günden güne harlıyorduk. Ben, ilk kez 1971'de geldim Paris'e, Les Halles yıkımına hazırlanılan günlerde etraf toz dumandı: Kayboldum, başım delirmiş bir atlıkarıncadan güç bela inmişim gibi dönüyordu dolaşırken, sonra döndüm ve Paysan de Paris'i, Nadja'yı okudum peşpeşe, ne yapıp edip yaşayacaktım girdabın ortasında, 1973 yılı başında indim Orly'ye, dört yılı aşkın bir süre, burada, hayatımın en delişmen dönemini geçirecektim.

---