BELEDİYE ZABITASININ TEMELİ, İHTİSAPA DAYANIR
Zabıta teşkilatının kökenleri Türk devlet geleneğinde ve İslam medeniyetinde önemli bir mevkiye sahip olan ihti-sap sistemine dayanır. “İyiliği emretmek, kötülüğü men etmek” ile yükümlü olan ihtisap ise ilk olarak Hz. Ömer zamanında sistematik bir yapıya kavuşmuştu. Daha sonraki uygulamalarda da muhtesip toplumsal yaşayışın ve çarşı pazarın yasalara uygun bir şekilde gerçekleşmesini sağlarken cezalandırma yetkisine de sahipti. Ancak muhtesip cezalandırmada, aşamalı bir yöntem takip ederdi. Önce öğüt verir, olmazsa tekdir eder, bu da işe yaramazsa el ile müdahale ederdi. Bu aşamalar sonuç vermezse, sopa ile tehdit eder, nihayetinde ise sopa kullanırdı. Silah kullanmak, muhtesiplerin çalışmalarında en son başvurulan çareydi ve nadiren görülürdü.
Selçuklularda da şehir hayatından sorumlu bir muhtesip vardı. Loncaları teftiş eder, ticaret hayatını kontrol eder, ahlak kurallarına uygun işlemesine özen gösterirdi.

---