Bu kitap 1980'li yıllarda, "Diyalog Dergisi"nde yayınladığımız bir dizi yazıdan oluşmuştur. O günlerde maksadımız, ulaşabildiğimiz dergi, gazete ve kitap ile sair belgelere dayanarak, Osmanlı İmparatorluğu'nda Tanzimat'ın ilanından sonra hukuki, siyasi, askeri değişme ve gelişmelerin yanında, ekonomik gidişatı hiç olmazsa bazı örnekler vermek suretiyle okuyuculara ve ilgililere aktarmaktı. Doğal olarak, ulaşabildiğimiz kaynaklar konuyu tamamen açıklama bakımından yeterli olamazdı. Zira kütüphanelerimiz maalesef, özellikle ekonomi alanında tarihi araştırma yapmak isteyenlere pek az yardımcı olabilmektedir. Örneğin; Tanzimat'tan bu yana kurulan anonim şirketlerin mukavele-ve tüzüklerini, ancak Mukavelat Mecmuaları'nda bulmak kabildir ve maalesef, bu mecmualar en önemli kütüphanelerimizde bile yoktur ve bu eksikliğin farkına, ancak benim başvurum üzerine varılmıştır. Oysa Osmanlı İmparatorluğu'ndaki bu kayıt sistemine dünyanın hiçbir yerinde rastlanmaz. "Hiçbir batı ülkesinde kurulmuş olan şirketlerin mukavele ve tüzüklerinin, devlet tarafından düzenli bir şekilde yayınlanması görülmüş şey değildir. Oysa Osmanlı İmparatorluğu'nda daha da ileriye gidilmiş ve belirli bir işyerinde belirli bir işi yapmak üzere tezkere almakla ilgili bakanlığa başvuranlar da, aynı bakanlığın aylık dergisinde ayrıntılı bir şekilde yayımlanmıştır. Fakat bu dergilerin hiçbiri kütüphanelerimizde mevcut değildir veya tasnif edilmediği için ilgililere ulaştırılamamaktadır. Ancak; biz şuradan buradan birkaç tanesini ele geçirdik. Osmanlı İmparatorluğu'nda her türlü sınai girişime yer verdiğim bu araştırma, bu görüntüsü ile bir monografiler ve yorumlar dizisidir. Bu sebeple "Giriş" olarak Osmanlı İmparatorluğu'nda sanayileşememenin nedenleri hakkında, yirmi yıla varan araştırma sonucu ortaya çıkarabildiğim bazı sonuçları sunmaya, ayrıca; döneme ait birçok evrak, fatura, makbuz, gravür, hisse senedi ve diğer malzemelerle; kitabı göze hitap ederken zengin kılmaya çalıştım...

---