Dönemleştirme olayı, geniş bir zaman aralığında belli ölçülere göre, belli gelişimlere göre, belli değişkenlere göre gözden geçirilir. Bu çalışmadaki dönemleştirme olayında değişken ya da ölçüt, sanayide yatırımların, daha geniş anlamda ekonomide kalkınmanın hangi toplumsal unsur tarafından yapılacağı kararıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinde ve Cumhuriyet'in ilk yılları olan 1923-1929 döneminde, bu toplumsal unsurun özel teşebbüs olması kararlaştırılmıştır. Bu çalışmanın amacı da, bu karar doğrultusunda neler yapıldığını, sözü edilen dönemde özel teşebbüsün nasıl bir gelişme gösterdiğini, asırlardır herşeyin devletçe yapıldığı bir toplumda, özel teşebbüsün bir nevi doğuşunu incelemektir. Osmanlı İmparatorluğu tarafından Meşrutiyet sonrasında girişilen ve "Milli iktisat" görüşü olarak nitelendirilen, savaş yıllarında da kısmen uygulanan iktisat politikalarının, halefi olan 1923-29 dönemi ile bir süreklilik içerisinde olduğu öne sürülmekte, bu yeni dönemde de ekonomi politikası açısından dışa açık, devlet eliyle özel sermayenin teşvik edildiği, devletin sağladığı çeşitli olanaklarla özel kesime varlık kazandırmaya yönelik politikaların devam ettirildiği dikkati çekmektedir. Bilindiği gibi Cumhuriyet dönemi, Anadolu toprakları üzerinde yeni bir devletin kuruluşunu ve Osmanlı İmparatorluğu'nun kesin olarak tarihe karışmasını simgeleyen bir dönem olarak, geçmişle kesin bir kopmayı ve bu anlamda siyasi bir devrimi temsil eder. Ancak ekonomik bakımdan geçmişle benzer bir kopukluk getirdiğini söylemek olanaksızdır. Bu süreklilik, mevcut tercihin Meşrutiyet sonrasında dönemin nesnel koşullarından doğan sınırlamaların dışında, 1923 sonrasına büyük ölçüde egemen olmasını sağlamaktadır. Bu durumu gayet doğal karşılamak gerekir. Zira yeni devletin bir "ekonomi devleti" olacağı Mustafa Kemal tarafından bir hedef olarak saptanmıştır. Her ne kadar koşullar devletin bu hedefe yönelebilmesine elverişli olmasa da, ülkenin ekonomik iyileşmeye, gelişmeye gerçekten çok ihtiyacı vardır.

---