SUNUŞ
Zeytinburnu Bölgesinin Zengin Tarihi Mirasını Anlamlandırmak
İstanbul’un 1453 yılında fethi ile Surların dışındaki düz ve sulak geniş alanların öneminin arttığı, denize kıyısı olan ve daha çok bir gezinme ve dinlenme yen diye bilinen bölgede zaman içinde tarımın ve liman sayesinde ticaretin geliştiği goruluyor.
Sonradan Zeytinburnu ilçesi olarak kimlik kazanacak bölgede, askeri ihtiyaca cevap vermek üzere at yetiştiriciliği yapılıyor. Hayvancılık dericiliğe zemin hazırlıyor ve burası bir süre sonra deri imalatı merkezi hâline geliyor.
Küçük çaplı atölyelerle başlayan üretim ağır sanayi üretimine evriliyor. İlk büyük pamuk dokuma kumaş fabrikası Zeytinburnu çevresinde Bakırköy’de kuruluyor ye Basmahane” diye anılıyor. Bu fabrika için nitelikli pamuk yetiştirmek amacıyla ilk Ziraat Okulu burada açılıyor.
İlk modern demir fabrikası yine burada kuruluyor. Zeytinburnu uzun yıllar boyunca bir bakıma Sanayi Devriminin OsmanlI’daki en kapsamlı uygulama sahnesi oluyor. Cumhuriyet Döneminde de birçok sanayi şirketinin yerleştiği bölge, ağır sanayinin Suriçi'ne girmesini önlüyor.
Askeri, stratejik, ekonomik ve sosyal gelişme alanlarında İstanbul ve Türkiye için önemi inkâr edilemez bir konuma ulaşan, dünyaca bilinen markalar çıkaran Zeytinburnu'nun yaklaşık beş yüz yıllık sanayi tarihini ortaya koymak üzerimize düşen bir borç gibiydı.
Elinizdeki kitap bu düşünceyle planlandı ve uzun bir çalışma sonucu vücut buldu. İlçemizin zengin tarihi mirasının bir belgesi niteliğindeki bu kitabı hazırlayan Prof. Dr. önder Küçükerman, Dr. Jülide Edirne Erdinç, Barış Ayberkin ve Burcu Funda Ayberkin’e, ayrıca değerli koleksiyonlarını açarak böyle bir eserin ortaya çıkmasına büyük atkı sağlayan Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi Komutanlığına ve değerli uzmanlarına şükranlarımı sunuyorum.
Sanayi tarihimiz açısından ciddi bir boşluğu dolduracağına ve alanındaki çalışmalar için örnek alınacağına inandığım bu eseri Zeytinburnu Belediyesi Kültür Yayınları arasında halkımıza ulaştırmak bize sevinç veriyor.
Ömer Arısoy
Zeytinburnu Belediye Başkanı

---