1999 yılının bahar aylarıydı. Haliç kıyısında, Eyüp'te yer alan eski Feshane Binası Belediye'nin çabalarıyla İstanbullulara bir 'el sanatları çarşısı' olarak hizmet vermeye başlamıştı. Binayı gezerken içinde bulunan sergi salonunda, bu kitapta yer alan illüstrasyonların çizerleri olan üç tezhip ve minyatür sanatçısının eserlerine rastladım. Aralarında Osmanlı Yahudilerinin canlandırıldığı bazı minyatürlerin de yer aldığı bu sergi, uzun yıllardır hayal ettiğim bir projeyi hayata geçirmeme yardımcı oldu. 1950'li yılların başından itibaren Osmanlı Yahudilerinin kıyafetlerini içeren kitaplar, eski dönemlere ait kartpostallar toplamaya başladım. Ancak bunları geniş kitlelerle paylaşma imkânı bulmanın pek de kolay olmadığını herhalde sizler de kabul edersiniz. Bu serginin çalışmalarına başlarken, elimdeki kaynakları kullanmanın ötesinde, benim gibi konuya ilgi duyan ve daha zengin malzemeye sahip koleksiyoncuların ya da kitapseverlerin koşarak bana yardım etmeye geleceklerini sanmıştım. Ancak umduğum gerçekleşmedi ve başvurduğum kişiler çeşitli bahaneler ileri sürerek ellerindeki kaynaklardan faydalanmama imkân tanımadılar. Bizans döneminde İstanbul'da yaşayan Yahudilerin sayısının azımsanmayacak kadar çok olduğunu, Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Türklerin Anadolu topraklarına ilk geldiklerinde burada yaşayan Yahudilerle karşılaştıklarını bilmekteyiz. 1490'lı yıllarda İspanya ve Portekiz'den gelenlerle sayıca çoğalan ve entelektüel düzeyleri yükselen Osmanlı Yahudileri yaşadıkları geniş topluma teknolojik ve kültürel yönden büyük katkıda bulunurken, biz bugünün Türk Yahudilerine özellikle tarihimizi yansıtan pek az şeyin kalmış olduğunu veya günümüze layıkıyla ulaştırılmadığını söyleyebiliriz.

---