Bolşeviklerin 1918’de Gregoryen takvime geçişine kadar, Rusya 1914 itibariyle on üç gün geriden gelen Jülyen takvime uymaktaydı. Osmanlı İmparatorluğu önceleri Hicri takvimin biraz değiştirilmiş bir biçimini kullanırken, 19. yüzyılda (bugün de Hicri takvime göre belirlenen bayramlar dışında) Jülyen [Rumî] takvime geçti. İşleri basitleştirmek açısından, Rus tarihinde 1918 öncesinde yer alan ve Rus uzmanlarca “eski” takvimdeki tarihleriyle bilinebilecek bazı önemli olaylar dışında, metin boyunca Gregoryen takvimi tutarlı biçimde kullandım. Söz konusu istisnalarda ise 1’in Jülyen, 14’ün Gregoryen tarihe denk düştüğü 1/14 Mart 1917 örneğinde olduğu gibi, her iki takvimdeki tarihi de verdim.
Türk okurların beni mazur göreceği umuduyla, Batılı kaynaklardan alıntılarda Osmanlı başkenti için kullanılan Konstantinapol adını bu şekilde bıraktım; aslına bakılırsa, o sırada Osmanlı resmi yetkilileri de kenti hâlâ Konstantiniyye adıyla anmaktaydı. Rusya’nın 1914’te Almanya’yla savaşa girmesinden sonra St. Petersburg yerine Petrograd adının benimsenişine uydum (neyse ki, bu anlatı sınırları içinde “Leningrad”ı da dikkate almak zorunda değiliz). “Daha küçük” kentlerde ve diğer yer adlarında, “Üsküp (Skopje)” örneğinde olduğu gibi, o dönemde geçerli adı kullandım ve ilk geçtiği yerde parantez içinde bugünkü adı verdim. Avrupalılarm kullandığı ama Osmanlıların benimsemediği Filistin, Kilikya ve Mezopotamya gibi antik coğrafi terimleri genellikle diplomatik manevralarda başvurulan tarzda (yani, zaten var olmayan kesin bölge tanımı yapmaksızın) kullandım. Her halükârda, haritalar okurların bu can sıkıcı sorunları mümkün mertebe açıklığa kavuşturmalarına yardımcı olacaktır herhalde...

Aksi belirtilmedikçe, Fransızcadan, Almancadan, Rusçadan ve Türkçeden yapılmış bütün çeviriler bana aittir.

---