KONUNUN ÖNEMİ
Osmanlılarda kitap ve kütüphane kültürü ile ilgili araştırmalar 21. yüzyılın ilk yıllarından itibaren yeni bir boyuta taşınmıştır. 1950’lerden itibaren, öncelikle Selim Nüzhet Gerçek, İsmet Binark, Müjgan Cunbur, Özer Sosyal, Türker Acaroğlu, Osman Ersoy, İsmail Erünsal gibi araştırmacıların eserlerinin temel alınarak yapılan değerlendirmelerin ötesinde, ortaya konulan yeni kaynaklar ile birlikte, konuyla ilgili daha kapsamlı çalışmaların yapıldığı görülmektedir. Bu konuda artan ilgi ve gelişen literatür, Osmanlıda kitap ve kütüphane kültürünü, kültür tarihinin küçük bir parçası olmaktan daha ileriye götürmekte ve kendi bilimsel alanını yaratan, alt konularda, okuma kültürü, basımcılık, kitabın fiziksel ve sanatsal unsurları, yazı sanatı, bibliyografik çalışmalar, sahaflar, kitap ticareti, dil kullanımı, paleografi kaynakları, okuma kültürü, kitap koleksiyonculuğu ve bilgiye erişim gibi geniş bir alanda çalışma yapılabilecek bir araştırma alanı haline dönüştürmektedir.
Ülkemizde, Osmanlı’da kitap ve kütüphane tarihi konularında yapılmış olan araştırmalarda çoğunlukla Osmanlı kaynakları ön plana çıkarılmaktadır. Konunun uzmanları araştırmamızın zaman sınırı olan 15. ve 17. yüzyıl arasındaki dönemde, Osmanlıda kitap ve kütüphanelerin varlığını sorgularken, bilgilerin dayandığı kaynakların azlığını dile getirmektedirler (Erünsal, 1988). Konu uzmanları tarafından sıklıkla dile getirildiği gibi, dönemin Osmanlı kaynaklarında “kitap ve kütüphane kültürü” ile ilgili birinci el kaynak ve bilgilerin yetersizliği durumu, doğal olarak, Osmanlı’yı ziyaret eden Batıkların bu konudaki olası gözlemlerinin neler olduğunun saptanarak gün ışığına çıkarılmasına dair çalışmaları, kitap ve kütüphane kültürü konusu açısından önemli hale getirmektedir. Böylelikle literatürümüzde varlığı yoğun olarak hissedilen, Batı’nın bu konudaki birinci el kaynaklarının incelenmesindeki eksikliğin giderilmesi önemli bir konu haline gelmektedir...

---