Kimi olağanüstü güzelliği ile kimi bir anda devlet yönetimini altüst edebilecek keskin zekâsıyla yüzyıllara adını verdi. Fiziği ile bir ömrü, ihtirası ve politikasıyla koca bir imparatorluğu etkileyenler olduğu gibi, hayata küsüp "hazin" bir son yaşayanlar da oldu... Kuşkusuz özellikle batının gördüğü, daha doğrusu hayalinde yaşattığı gibi değildi Harem hayatı. Yüzyılların örtemediği nice aşklar ile kin ve intikamın bu "altın kafes"inde yaşayanlar için hayat, belki de dışardaki basit ve kafessiz bir hayattan daha çekilmezdi. Koşullu sevebilir ama sınırsızca sevilebilirlerdi. Ya da hiç sevilme-yen ve yıllar boyu fark edilmeyen bir kadının ıstırabını yaşayan onlardı. Çoğunlukla ıstırap verenden çok, ıstırap çeken onlardı. Boğazlanan evlatlarının ya da kocalarının ardından sessizce ölüp gitmişlerdi. Oysa saraya veya konaklara öylesine büyük gürültülerle gelmişler ve korun-muşlardı ki, hayatın hep böyle hareketli geçeceğini sanmışlardı. Ama hareket, hayatla ölüm arasındaydı sadece. Kimileri bir kenara atılmışlığın ya da farkedilmeyişin eksikliğini başka yönlerde arayacaktı. Birbirine sevdalananlar, Harem görevlileriyle yasak aşk yaşayanlar ve zorunlu çarpık ilişkilere girenleriyle, eşi olmayan bir dünyaydı Harem... Keşfedildiği sanılan ama hala keşfedilmemiş "eski ama çok renkli' bir dünya... Esir pazarlarından en görkemli saray ve konaklara uzanan bu dün-yanın insanları, yani cariyeler ve haremağaları için aslında yaşanacak bir başka dünya da yoktu... Dışardan bakıldığında görülmeyen ama içeriden "çırılçıplak" olan bu dünya, sadece geçmişin değil geleceğin de en çok konuşulan konusu olma özelliğini sürdürecek. Çoğunlukla "altın kafes" olarak görülen Harem aslında çeşitli boyutlarıyla geniş bir yelpazeye sahiptir...

---