Bu çalışmamızda Avrupa finans kapitalinin doğuşu ve sanayi devrimi ülkelerindeki gelişimi ve etkileri ile özellikle Osmanlı İmparatorluğu'nun iktisadi ve siyasi hayatına etkisini incelemek için kullanacağımız yöntem, bugün belki de modası geçmiş sayılabilecek bir yöntem olarak nitelendirilebilir. Marksizm'in gücünü yitirmesi, Rusya deneyiminin başarısız kalması, tarihi maddecilik denilen, tarihi, iktisadi olayların süzgecinden geçirerek yazma ve değerlendirme yöntemi bize göre Osmanlı finans kapitali ilişkilerini değerlendirmede yine de vazgeçilmez bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Kitabımızda, bir bakıma bu yöntemi bütün ayrıntılarıyla kullanma olanağı bulmamıza rağmen, yine de bu yöntemin gerektirdiği bazı noktaları açıklamada örnek sayılabilecek iktisadi olayların birkaçını önsöze almayı faydalı bulduk. Bu yüzden, önsöz yerine bu iki olayı açıklamak suretiyle bu yöntemi kullanmada ne kadar haklı olduğumuzu okuyucularımıza peşinen göstermek istiyoruz. Olayların birincisi, Cezayir'in 1831 yılında Fransızlar tarafından ele geçirilmesi ile ilgilidir. Bu konuya şimdiye kadar -Avrupalı tarihçilerin büyük bir kısmı da dahil- bizim tarihçilerimizin yaptıkları yorumun eleştirisiyle başlayacağız. Ortaokul, lise ve üniversitelerde ders kitabı olarak okutulan tarih kitapları ve son yıllarda moda olan 19. yüzyıl Osmanlı tarihini şurasından burasından ele alan tarihçilerimizin yazdıkları kitap ve makalelerin tümünde, Cezayir'in Fransızlar tarafından işgalini oradaki Osmanlı valisinin Fransız konsolosunu elindeki sinek kovalayıcı, püsküllü sopasıyla dövdüğü ve bunu hakaret sayan Fransa'nın savaş ilan ederek Cezayir'e yüz parçadan ibaret gemi yollayarak bir haftalık savaş sonunda bu ülkeyi istila ettiği yazılmaktadır. Oysa o günlerde artık şövalyelik devri yerini para ve çıkar hesaplarına bırakmıştı. Kapitalizm, Tevrat ve İncil'de yazılanların tam tersine tamamen çıkar ve maddiyata dayalı bir sosyal hayatı acımasız bir şekilde sahneye koymuştu.

---