a- Gurema vergisi tezkerelerinde kullanılan damgalar değişik şekillerdir. Örneğin; 1854-1855, 1855- 1856, 1856- 1857, 1859, 1860 yıllarında yuvarlak; 1853-1854 ve 1865 yıllarında oval; 1861 yılında ise kenarları dilimli yuvarlak; 1862'de kare; 1857-1858 ve 1864 yıllarında dikdörtgen şeklindedir. Bu damgalar talik hatla dişi hakkedilmiş olup hepsinde "evrak-ı gurema an-canib-i Tersane-i Amire" (gurema evrakı Tersane-i Amire tarafından) sözcükleri bulunmaktadır. Bu sözcüklerden sonra evrakın ait olduğu tarih çoğunlukla yılın başlangıcını belirten "an-gurre" (ilk gün ve gecesi) sözcüğü ve yıldan oluşmaktadır. Örneğin; "an-gurre-i sene 1281", Hicri 1281 yılının ilk günü yani 1 Muharrem 1281 (Miladi 6 Haziran 1864) tarihini işaret etmektedir. Bazı damgalarda ise evrakın ait olduğu yıl, yalnızca Hicri yıl 1275 (Miladi 1858- 1859) şeklinde verilmiştir. b- Başlık Damgaları Tanzimat asrı; gerek diplomatika yani belgelerin kaleme alınış biçimi, gerekse bununla ilgili bürokratik işlemlerin süreç ve metodu bakımından da kayda değer bir dönemdir. Bu asır, bürokratik teşkilat ünitelerinde kadro ve işlem hacminin büyüdüğü, idari, mali ve askeri yönlerden merkeziyetçiliğin arttığı bir dönemdir. Bürokrasinin yatayına ve dikeyine genişlemesi sonucunda işlem sayısının artması, kadroların büyümesi ve yeni gelenlerin kalemde değil daha çok Tanzimat'ın ilk dönemlerinden itibaren kurulan okullarda eğitim "görmüş olmaları standart yazım, yazı dili ve ifade de sadelik ve hızlı iş çıkarmağa yönelik bir telif usulünü de beraberinde getirmiştir. Merkeziyetçi yönetim demek, merkezi hükümetin yazılarının ülkenin ücra köşelerinde okunup anlaşılması ve asıl önemlisi bu en ücra köşedeki büroların her türlü kayıt ve işleminin taşrada daha üst makamda belirlenen şekilde yapılmasıdır…

---