OSMANLI SEFİRLERİ VE SEFARETNAMELERÎ adlı bu eserin uzun bir geçmişi ve garip bir talihsizliği vardır : Kitap Rahmetli Faik Reşit Unat tarafından hazırlanarak 1941 tarihinde Türk Tarih Kurumu’na sunulmuştur. Kurum da bunu, henüz tamamlanmamış bir metin halinde olmasına rağmen, her halde bir yandan basılırken bir yandan tamamlanır düşüncesiyle, hemen basımma başlanmak üzere İstanbul’daki Devlet Matbaasına göndermiştir. Fakat iş umulduğu gibi yürümemiş, orada ancak on bir forması ile resimleri meydana gelebilmiştir. 1949 da da bunlar, Türk Tarih Kurumu Basımevinde sona erdirilmek amaciyle Ankara’ya nakledilmiştir. Lâkin burada da yıllarca olduğu yerde saymış ve nihayet yazarının vefatı üzerine eserin tamamlamp yayınlanması görevi Kurumca bana verilmiştir.
Böylece Kurumdan ve sayın Unat ailesinden devraldığım dosyaları incelemeğe giriştiğim zaman, rahmetli Faik Reşit Unat’ın ne yüksek bir çalışma kudretine ve toplama kabiliyetine sahip bulunduğunu, ne büyük emeklerle ne kadar zengin malzeme derlemeği başardığını bir defa daha hayranlıkla gördüm. Ancak eserin henüz basılmamış bölümlerine ait olan malzemeyi dağımk notlar halinde buldum ve yer yer bir hayli gedikler bulunduğunu tesbit ettim. Öyle anlaşılıyor ki kitabın bukadar uzun zaman sürüncemede kalmasının başlıca sebebi, yazarın bu eksikleri tamamlamak imkânını bulamamış olmasıdır, işte böyle bir durumda bana intikal eden malzeme üzerinde, bütün ömrünü eğitim, öğretim ve bilim faaliyetine adamış bir insanın, üstelik de yıllar boyunca zaman zaman şahsen işbirliği yaptığımız değerli bir arkadaşın “evrak-ı metrukesine” eğilmek bahtsızlığına uğramanın yarattığı ezici bir ruh haleti içinde çalışmaya başladım; mevcut notları derleyip toparlamağa, eksik yerleri elden geldiği kadar tamamlamağa ve yazar tarafından tâkip edilmiş olan usule mümkün mertebe bağlı kalmak suretiyle eseri yayına hazırlamağa gayret ettim...

---