"Osmanlı Saray Düğünleri ve Şenlikleri" serisinin ikinci kitabı olan "İntizami Surnamesi", "Surname-i Hümayun" olarak da anılmaktadır. III. Murad'ın şehzadesi III. Mehmed için 1582 yılında yapılan muhteşem sünnet düğününü mensur olarak anlatan bu eserde yer yer anlatılan konuyla ilgili manzum parçalar da bulunmaktadır. Bazıları Arapça, Farsça olan bu manzum parçaların büyük bir kısmı eserin müellifi İntizami tarafından yazılmış, diğerleri ise 15. ve 16. Yüzyıl şairlerinden alınmıştır. Kaside, gazel, kıt'a, mesnevi, murabba, beyit vb. şeklinde yazılan bu manzum parçalardan bazılarının müellifleri ise belli değildir. Bu eser Edebiyat Tarihi açısından da önem taşımaktadır. Belirttiğimiz gibi eserdeki manzum parçalardan bir kısmı 15. ve 16. yüzyıl şairlerine amir ki bu şairlerin toplam sayısı 37'dir. Bunlardan bir kısmının divanları elimizde bulunmamakta, bir kısmının ise ismi bile tezkirelerde geçmemektedir. Örneğin Livayi'nin bu eserde çok güzel 10 adet şiiri bulunmaktadır ki bunların büyük bir çoğunluğu gazeldir. İntizami Surnamesi Tarih, Edebiyat, Edebiyat Tarihi, Folklor, Sosyoloji, İktisat, Devlet Yönetimi, Gelenek ve Görenekler, Osmanlı Kültür Hayatı vs. açısından da çok zengin bir kaynak durumundadır. Bu özelliklerinin yanında bu eserin diğer önemli bir yanı da kullanılan kelime kadrosudur ki bu açıdan Türk Dili'nin çok değerli bir kaynağı durumundadır. İntizamı Surnamesi tam olarak değerlendirilmeden yazılacak bir Türkçe sözlüğün bile eksik kalacağı kanaatindeyiz. Çünkü bu eserde özellikle esnaf alayları anlatılırken çok canlı bir dil ve üslup kullanılmakta, o esnaf grubuyla ilgili çok çeşitli kelimeler, deyimler, terimler, kavramlar vs. karşımıza çıkmaktadır.

---