Vakıa, bütün bu insanlar son derece ince zevkli idiler; asırlarca sürmüş bir terbiye ve yeni tecrübeler, onların hayatlarını bir nevi sanat eseri gibi yaşamalarını temin ediyordu. Güzel, zarif, muhteşem herşeyi seviyorlar ve bunu temine çalışıyorlardı. Büyük bir servet ve debdebe içinde, bu zevki eskide ve yenide göstermekten hiç çekinmiyorlardı.
1839'dan sonraki devrin bir hususiliği de memlekette gittikçe kuvvetlerini arttıran bir ikiliği doğurması, onun manzara ve ruh bütünlüğünü kırmasıdır. Bugün bile halk dilinde ve hatta fikir hayatında o zamanlardan kalma "alafranga” ve "alaturka” (musikide olduğu gibi) "eski” ve "yeni” (zihniyet meselelerinde) tabir edilen bu ikilik realitesi Tanzimat’ın en büyük fatalitesidir.
Ahmet Hamdi Tanpınar
Bu çalışmanın sınırları OsmanlI sanatındaki ilk natüralist resim denemelerinden başlayarak, yağlıboya tekniğinde tamamen Avrupalı bir üslubun hâkim olduğu dönemlere kadar uzanıyor. Sözü edilen dönem, Osmanlı sanat tarihi yazımında Batılılaşma/modernleşme/yenileşme gibi terimlerle tanımlanır ve genel bir kabulle, III. Ahmed (1703-1730) döneminden başlatılarak, 19. yüzyılı da içine alan zaman aralığını kapsar. Batılılaşma/modernleşme dönemi, 16. ve 17. yüzyılların normları belirlenmiş, kodlanmış sanat üretiminin çözülmesinin ve yeniden yorumlanmasının sürecidir. Bu süreçte hızla değişen ekonomik, politik ve toplumsal yapıya koşut bir sanat ortamı doğar. Özellikle Batı kültürü ve sanatı ile daha yakından ilgilenmeye başlayan saray çevresinin yaşama biçimi ve ilgileri belirli ölçülerde değişir. Bu durum, müzikten görsel sanatlara kadar hemen her dalda etkisini gösterir ve yeni üslupların doğmasına zemin hazırlar...

---