Bu çalışma, merhum üstadım Ekrem Hakkı Ayverdi'nin yazmış olduğu dört ciltlik büyük Osmanlı Mimari'si serisinin 6. cildi olmaktadır. Ayverdi merhum büyük külliyatının ilk kitabı olan "Osmanlı Mimarı Çağının Menşe'i, Osmanlı Mimarisi'nin İlk Devri (630-805/1230-1402)"ni 1966'da yayınlamıştı. Bu birinci cilt Ertuğrul Gazi'den Yıldırım Bayezid döneminin sonuna kadar olan bir devreyi içine almaktaydı. Daha sonra ise bu çalışmasını üç cilt halinde Fatih devri sonuna kadar genişleterek muhtelif zamanlarda neşretti. Bu çalışmaların hepsi de İstanbul Fetih Cemiyeti tarafından yayınlanmıştır. Bu satırların yazarı da merhum Ayverdi'nin çalışmalarının birinci cildinde kısmen, diğerlerinin ise tamamında Y. Mim. Yusuf Ömürlü ile birlikte yanında bulunmuştur. Rölövelerin yapılması ve çizilmesi ve bazı fotoğrafların çekilmesinde elbirliği ile büyük gayretler sarfedilmiş, büyüklü küçüklü birçok seyahat yapılmıştır. Bu çalışmaların yayınlanmasından sonra yine birlikte yapılan Avrupa'daki Osmanlı Mimari eserlerinin tetkiki sırasında -ki 1975 ila 1980 yılları arasındadır- kafamda Fatih devrinden sonrasının yazılması fikri belirmeye başlamıştı. Merhum Ayverdi benim bu tasavvurumu müspet karşılamış ve aynı zamanda doktora tezi olarak sunulan çalışma 1983'de "Osmanlı Mimarisinde II. Bayezid -Yavuz Selim Devri 886-926/1481-1520" ismiyle ve Ayverdi'nin külliyatının devamı ve 5. cilt olarak yayınlanmıştır. Merhum Ayverdi'ye zaman zaman yazmasını teklif ettiğim konulardan Merhum Ayverdi'ye zaman zaman yazmasını teklif ettiğim konulardan olan Kanuni Sultan Süleyman devri eserlerinin yazılması fikri ise o zaman kendisi tarafından çok ağır ve külfetli bir mesai olarak görülmüştür. 5.cildin takdim yazısında bu hususta şöyle demektedir: "Mukadder Kanuni devri istifhamını biz karşılayamayız. Büyük maddi külfet ister. Artık onu da devletin yapmasını istemek hakkımızdı." Nitekim biz de sadece Kanuni devrinin İstanbul bahsinin yazmaya muvaffak olabildik...

---