Elinizdeki bu kitap,1997-l998 öğretim yılında İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nün Kamu Hukuku Yüksek Lisans Programında hazırladığım ve jüri tarafından oybirliği ile kabul edilen "İstanbul'un Fethinden Tanzimat'a Kadar Olan Dönemde Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Zimmilerin Hukuki Statüleri" isimli yüksek lisans tezime dayanmaktadır. Söz konusu tezimi yayına hazırlarken sayın hocalarım Doç. Dr. M. Tevfik Özcan, Doç. Dr. Oktay Uygun ve Yard. Doç. Dr. Murat Önderman'ın değerli önerilerini dikkate aldığım gibi, bu süreçte yaptığım bazı yeni okumalarla da metnin içeriğini zenginleştirmeğe çalıştım. Bu çalışma, konuya ilgi duyanlara ve bu konuda çalışacak genç araştırmacılara Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Gayrimüslimlerin tabi oldukları hukuk ile ilgili derli toplu ve kısmen ayrıntılı bir bilgi sunmayı hedeflemektedir. Bu yapılırken, ayrıca soruna ilişkin bazı hatalı yaklaşımların eleştirisinin ortaya konulmasına da çalışılmıştır. Zira Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Gayrimüslimlerin durumu ile ilgili yapılan güncel tartışlar genelde ilgi çekici bulunmakla birlikte, bu tartışmalar yapılırken, Gayrimüslimlerin tabi oldukları hukukun değerlendirilmesinde, çoğunlukla bugünkü değerlerimize dayanılarak, söz konusu hukuk eleştirilmekte veya savunulmaktadır. Oysa böyle bir yaklaşım tarihsellikten uzaktır. Gayrimüslimlerin hukukunu meydana getiren normların ortaya çıkışının, bu normlarda daha sonra meydana gelen değişmelerin ve son olarak söz konusu normların tamamen terk edilişinin nedenlerini anlamamızı güçleştirmektedir. Bu nedenle, konu ile ilgili yapılacak çalışmaların, bu hatalı yaklaşımları aşacak bir perspektife sahip olması gerekmektedir. Burada böyle bir bakış açısının geliştirilmesine katkıda bulunmak da amaçlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Gayrimüsliınler ile ilgili yaptığım bu çalışma yaklaşık iki yıl sürdü. Eğer yoğun bir çalışma temposuna girmeseydim ve yeterli destek alamasaydım bu süre içerisinde muhtemelen bu eseri meydana getiremezdim. Çünkü konu son derece genişti ve okunması gereken çok sayıda kaynak bulunuyordu. Bu nedenle, İstanbul Üniversitesi Adalet Yüksekokulu müdürümüz sayın hocam Prof. Dr. Füsun Sokullu-Akancı'nın kurumumuzun idaresinde yarattığı insani ve huzurlu ortamın diğer akademik personelin olduğu gibi benim de çalışmalarıma son derece olumlu bir katkısının bulunduğunu belirtmeliyim.

---