Bu kitap Türk ulusu için en uğursuz ve acı belgeleri elinde topluyor. Çevirenler olarük amacımız Kurtuluş savaşını izleyen güneşli günleri daha iyi anlayabilmeleri için bugünün kuşağına bu karanlığı da tanıtmak idi.
Her yaptın bir de kendi öyküsü vardır. Seha L. Meray’ın anlaşılır bir dilde belgeleri inceleme olanağı bulunmadan bilimsel çalışma yapılamayacağı gerçeğine inandığı için yıllardır bugünün diline aktardığı belgeler dizesinin sonuncuları bu kitapta yer alacaktı. Çeviri ve inceleme tamamlandığı sırada Selıa bir daha kalkamayacağı hasta yatağına yatmıştı artık. İmzasını taşıyan bu yapıtın son baskı kontroluna kadar üzerine ybüyük bir titizlikle kendi eğilmek istediğini hep biliyorduk. Ama onun bilmediği bir başka gerçek, zamanın kendisi için bitmekte olduğu gerçeği, bizlere duyurulmuştu. Yarı ciddi, yarı alaycı bir direnmeden sonra -basılma kararını zaten vermiş olan Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayın Kuruluna resmen başvurulmasına izin verdi.
Sevres’in hazırlığı niteliğinde olan 1919/1920 lerin Müttefiklerarası çeşitli Konferanslarının tutanak ve belgelerini “ileride”, “emekliliğini isteyip çekileceği sevgili Marmaris’inde” inceleyecek ve “belki de yayınlayacak” idi. Şimdilik bu kitaptaki belgelerle yetinilecekti. Bunların sağlanmasında, basılmasında, düzeltilmesinde emeği geçen herkeze gönül borcu vardı Seha L. Meray’m. Kitap çıkarken bu unutulmamalıydı. O bana adların bir dizelgesini verecekti. Hoş, vermesine gereksinme de yoktu ya... Nasıl olsa son “basıla” yönergesini o imzalayacak değilmiydi?
Seha öldüğü gün S.B.Fakültesinin değerli asistanlarından biri ile kitabın son provalarım okuyorduk. Yönergelerini yerine getirmek artık bana düşüyor.
Onun adına, tümü ile onun olan bu yapıtın gerçekleşmesinde emeği, katkısı, yardımı olduğunu benim anımsayabildiğim: En başta Harita Genel Müdürlüğü olmak üzere, Sayın Cem Dilçin, Doçent Dr. Hüseyin Pazarcı, Doçent Dr. Ömer Kürkçüoğlu. Asistan Ömer Madra, Asistan Haluk Gerger’e yürekten teşekkür ederim.
Seha yapıtlarının kusurlarını üstlenmek alçak gönüllülüğünü gösteregelmiştir. Yine öyle olsun: Ölmeseydi bu kitap kusursuz olurdu.
Osman Olcay

---