Tarikatlar Türk toplumunda sadece bir inanç sistemi olarak değil, aynı zamanda objektif birer gerçek olarak da, tarih boyunca varlıklarını kabul ettirmiş bulunan sosyal kuruluşlardır. Mistik birer inanç sistemi olmaktan başka sosyal yönleriyle ele alındıklarında, tarikatların toplumdaki her sınıf ve zümreyi doğrudan veya dolaylı olarak etkiledikleri görülür. Bu araştırmanın konusu İslamda Tarikatlar ve Türk toplumu üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüz Türkiye'sinde kendi mütevazı hayatını yaşayan vatandaş kitlesi kadar, sosyal problemlerle meşgul olan diğer çevreler ve tarikatların mahiyetleri hakkında merak duyanlar için de bilhassa özel bir önem ve değer arzeden bu konu, vakıa ilk defa olarak ele alınıyor değildir. Fakat ne var ki, bu sahada şimdiye kadar yapılan çalışmalar "Tarikatların bir bütün halinde sosyal fonksiyonlarını" yansıtmaktan uzaktırlar. Nitekim bu güne kadar -doğrudan veya dolaylı olarak- tasavvuf ve tarikatlarla bunların kurucuları ve mensuplarından bahseden birçok biyografiler ve menakıplar hazırlanmış, kitaplar, makaleler yazılmak, mevzii şekillerde de olsa bir takım araştırmalar yapılmak suretiyle tarikatlarla ilgili birçok eserler yazılmıştır: Bu cümleden olmak üzere konuya girmeden önce tarikatlarla ilgili olarak bu güne kadar yapılmış bulunan ilmi çalışmaların kısa bir kritiğini yapacak olursak, ortaya şöyle -üç maddelik- bir tablo çıkar: 1 - Biyografiler, menakıplar ve ansiklopedik bilgiler. 2- Tasavvuf ve tarikat faaliyetlerini birlikte mütalaa eder mahiyetteki eserler. 3 - Sadece bazı tarikatları sathi olarak inceleyen eserler.

---