Osmanlı Belgelerinde Tuzla adlı bu belgesel eser bir Anadolu sahil kasabasının Osmanlı dönemindeki yansımalarını bize aksettirmektedir. Osmanlı Arşivi'nin zengin belge koleksiyonları üzerinde yapılan araştırmalar sonucu hazırlanan eser Tuzla'nın, 16. asırdan 1920'lere kadar uzanan zaman dilimini içine almaktadır. Eser bir bakıma Tuzla'da yaşayan halkın tarihidir. Toplumun taleplerine, şikâyetlerine, eğilimlerine, ihtiyaçlarına, halkın birbiriyle olan münasebetlerine, halkın devlet ve resmi zevatla olan münasebetlerine ışık tut-maktadır. Tuzla'nın Osmanlı hâkimiyetine geçişi erken dönemlere rastlar. Orhan Gazi, Tuzla'nın da içinde bulunan bölgeyi fethetmiştir. Bölgenin Osmanlı hâkimiyetine geçişinde Abdurrahman Gazi'nin büyük gayreti olmuştur. Timur hadisesinin yaşandığı 1400'lerin başında Türk hâkimiyetinden çıkan Tuzla, Çelebi Sultan Mehmed'in Osmanlı'da yeniden dirliği sağlamasıyla tekrar bölge Türk hâkimiyeti altına girer. Dolayısıyla Tuzla 700 yıldır Türk topraklarıdır. Tuzla, uzun Osmanlı hâkimiyeti döneminde bir vakıf köydür. Yıldırım Bayezid'in Bursa'da yaptırdığı hayratına vakfedilmiştir. Tuzla'nın Osmanlı asırlarında bir vakıf köy olduğu bu eserin ortaya koyduğu önemli hususlardan biridir. Tuzla'da gayrimüslim azınlıklar Türklerle uzun asırlar boyu bir arada yaşamıştır. Osmanlı karantina uygulamasında Tuzla önemli merkezlerden biri olmuştur. İstanbul'a Anadolu'dan gelecekler önce Tuzla tahaffuzhanesinde karantinaya tabi tutulmuştur. Tuzla'ya ismini veren tuzlalar ile ilgili Osmanlı asırlarındaki bilgilere eserde yer verilmiştir. lS40'lı yıllarda Osmanlı coğrafyasının önemli bir kısmında yapılan Temettuat sayımları Tuzla'da da yapılmıştır. Bu sayımlar sonucu oluşan Tuzla Temettuat Defteri de bu tarihte Tuzla'nın bir profilini bizlere sunmaktadır...

---