XVI. asrın başlarından itibaren gücünü giderek arttıran ve denizlerde varlığını hissettiren Osmanlı Devletinin merkezi deniz üssü İstanbul'daki Tersane-i Amire idi. Tersane-i Amire Müessesesi, o dönemde ve daha sonraları Akdeniz'de en büyük rakibi sayılan Venedik denizciliğinden ve onun tersane tecrübelerinden büyük ölçüde istifade etmiştir. Faaliyetleri itibariyle, Osmanlı Siyasi ve Müesseseler Tarihi için olduğu kadar İçtimai, İktisadi ve Sanayi Tarihi için de önemli bir müessese olan Tersane-i Amire'nin bütün yönleriyle bilinmesi diğer müessese ve kuruluşlar yanında, Devletin idari düzeninin, bürokrasisinin, mali ve içtimaı yapısının da çok yakından tanınması ile mümkündür. Bu sebeple bu alanlarda yapılacak araştırmaların sonuçları tersanenin de daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacaktır. Osmanlı Bahriyesi ve tersaneleri konusunda yeterli ön çalışmaların henüz yapılmamış olması sebebiyle bu araştırmada bazı problemlere temas edilmiş ve konular imkân nispetinde aydınlatılmaya çalışılmıştır. Osmanlı Bahriyesinin idari merkezi olması yanında, gemi inşa faaliyetlerinin de üssü olan Tersane-i Amire için, doğrudan olmasa bile, Osmanlı Bahriye idaresi çerçevesinde bazı araştırmalar yapılmıştır. Bunlar arasında Colin Imber'in Kanuni devri bahriyesini ihtiva eden tezi ile Joel Shinder'in XVII. asrın ikinci yarısında Osmanlı Merkez ve Bahriye Teşkilatındaki bürokrasiyi inceleyen tezini zikretmek gerekmektedir. Bu tezlerde arşiv malzemesi kısmen kullanılmakla beraber, bilhassa Tersane-i Amire için kâfi tafsilata yer verilmemiştir. Bununla beraber Imber'in çalışmasında Kanuni devrindeki Bahriye idaresi ana hatlarıyla da olsa incelendiğinden bizim araştırmamızda XVII. asırdaki Tersane-i Amire müessesesinin tetkik edilmesi uygun görülmüştür. Ancak bu yüzyıldaki gelişmeler incelenirken yeri geldikçe XVI. asra atıflar yapıldığı gibi, zaman zaman XVIII. asrın başlarındaki durum hakkında da bilgi verilmiştir...

---