Lisans ve lisansüstü düzeylerde verdiğim derslerden biri de Türk Aile Sosyolojisidir. Türk ailesinin tarihsel serüveni içinde karşılaşılan güçlükler, sadece tarihin henüz gün ışığına çıkmamış bölümleri için malzeme ve dil boyutlarıyla sınırlı olmayıp, aynı zamanda bir yöntem sorunu da olduğunu yakından bilmekteyim. Bu durum büyük ölçüde çok genel olarak araştırmacıların disiplinler arası manevraya imkân vermeyen formasyonlarıyla açıklanabilir. Derin bir toplumsal geleneğin tarihsel-sosyolojik analizlere duyduğu ihtiyaç, uygulamalı yöntem ve analizler kadar gereklidir. Birinin mevcut toplumsal sorunların görünür örekleriyle vereceği çözüm önerilerini, diğeri gelenekten kaynaklanan birikime bağlı olarak ilham edecektir. Burada asıl olan bugün ile dünü, geçmiş ile geleceği birbirinden ayırmaksızın bir senteze ulaşabilmektir. Böyle bir sonuç için ise bir tek disiplinin, sözgelimi sadece tarih biliminin ya da sadece antropoloji ve sosyolojinin yöntem ve teknikleriyle, "malzemeleri" yeterli değildir. Bilakis bu iki disiplinin ortaklaşa çabalarına ihtiyaç vardır. Bu bakımdan tarihsel kaynakların, belge ve bulguların özellikle sosyolojik yöntem ve yaklaşımlarla ele alınması zorunludur. Bu çalışma Osmanlı aile yapısını sözü edilen yöntem ve anlayışlarla irdeleme girişimidir. Son yıllarda yakın tarih özellikle üniversitelerdeki genç araştırmacıların ilgi alanı haline gelmiştir. Osmanlı toplumunun farklı toplumsal kurumları (aile, eğitim, siyaset, hukuk vs.), bu merak çevresinde bilimsel ve akademik araştırma ve incelemelere konu olmaktadır. Bu bakımdan Osmanlı'nın işaret edilen toplumsal kurumları hakkında çeşitli araştırmalar birbiri ardı sıra yayınlanmaktadır. Kuşkusuz bu, bilim ve kültür hayatımız açısından sevindirici bir durumdur. Osmanlı'nın toplumsal yapısına ışık tutacak önemli bir kurum olarak aile yaşamına ilişkin çalışmalar da bu çerçevede araştırmalara konu olmaktadır.

---