Çin'den başlayarak bütün Orta Asya Türk devletleri ile Osmanlı-Türk sarayları arasında mimari program ve mimarı plan tertibi bakımından büyük benzerlikler vardır. Malzeme ve iklim farklılıklarından meydana gelen mimari karakter ise bu özelliğin dışında kalmaktadır. Osmanlı-Türk Devleti Sarayları: Bursa, Edirne ve İstanbul'da olmak üzere 7 tane tam teşkilatlı Türk-Osmanlı saraylarından Bursa sarayları tamamen kaybolmuştur. Bunun yanında kalıntıları ve belgelere göre restitüe edilebilenler ise Edirne, İstanbul'da Beyazıt Eski sarayını, sayabiliriz. Halen mevcut olanlar: Topkapı Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Çırağan Sarayı, Yıldız Sarayı. Program ve özellikle mimari tertip (plan düzeni) itibariyle Türk sarayları geleneklerini sürdüren iki sarayımız ise Topkapı Sarayı ile Yıldız Sarayıdır. Topkapı ve Yıldız Saraylarının program ve mimari espri (tertip) bakımından mukayesesi yapılırsa aynı ananelerin devam ettiği görülür. Topkapı Sarayı, esas itibar edilirse, mimari programı şöyledir: Bab-ı Hümayun, I. Avlu, Orta Kapı, II. Avlu (bu avluda parlamento ve mutfaklar bulunmaktadır, bu kısma Birun yani Dış Saray denir), II. Avludan sonra Bab-üs-saade ve sonra III. Avlu gelmektedir (Bu avluya Enderun Avlusu denir, burası iç Saraydır, bu avlu etrafında saray yönetimini teşkil eden birliklerin koğuşları vardır). Bu avludan sonra sarayın bir dördüncü avlusu ve ayrıca küçük avlulardan oluşan Harem bölümü vardır. Sarayın etrafında içinde köşkler bulunan Has Bahçe vardır. Bütün bu binalar Sur-u Sultani denilen kale duvarı ile çevrilidir. Topkapı Sarayı bölümlerini böylece kısaca açıkladıktan sonra Yıldız Sarayı'nın da bu tertipte olduğuna işaret ederiz. Tarih itibariyle Topkapı Sarayı ile Yıldız Sarayı arasında kalan Dolmabahçe Sarayı ve Çırağan Sarayı program bakımından benzerlikler taşırlarsa da tertip itibariyle geleneksel Osmanlı-Türk saraylarına ve daha doğrusu tarih boyunca Türk saraylarına benzemezler.

---