Çağdaş Türk Tiyatrosu'nun kurucusu olarak adlandırdığımız Muhsin Ertuğrul'un, sahneye çıktığı 1910 yılından, Sovyetler Birliği'nden dönüp Darülbedayi'de çalışmaya başladığı günlere, 1928'e değin geçen sürede, yaptıklarını, yazdıklarını, düşündüklerini tanıtmayı amaçlayan bu çalışma; Yazı Devrimi'nin yanı sıra, tiyatro tarihimizdeki, "tarihsel" açıdan zorunlu bir sınırlamaya uyularak hazırlanmış, yazarın, okurlarca bilinmeyen ve "eski yazı" dediğimiz Arap alfabesiyle yazdığı yazılarını temel almıştır. 1914'ten 1928 yılına dek, konservatuvar olarak kurulup tiyatro topluluğuna dönüşen Darülbedayi'nin bir bocalama dönemi yaşadığını biliyoruz. 1928 yılında, Darülbedayi'ye yönetmen olarak atanan Muhsin Ertuğrul'un ve yöneticilerin çabalarıyla, Darülbedayi'de ilk düzenli gösteriler döneminin başladığını görürüz... Tiyatro tarihimizdeki bu dönem, Cumhuriyet tiyatrosunun gelişiminde önemli bir başlangıç olurken, sanatçımızın da yaşamında bir dönüm noktasıdır. Yazı Devrimi sonrası yazılarının bulunabilmesindeki kolaylığın yanı sıra, 1928'le birlikte değişen tiyatro ortamını göz önünde tutarak, çalışmamızı sınırladık. Ve Meşrutiyet'ten Cumhuriyet'e - Sinemadan Tiyatroya Muhsin Ertuğrul incelememizi, sanatçımızın yazılarının kronolojik sırasını çoğunlukla gözeterek, yaşam öyküsüyle bütünleştirip, dönemin tiyatro etkinliklerini yeni belgelerle güçlendirerek oluşturduk. Aslında bu çalışma, yine, büyük tiyatro adamımız Muhsin Ertuğrul Usta'nın görüşleri ve uygulamaları üstüne hazırladığım çok kapsamlı bir araştırmanın ön ürünü. Kronolojik sırayla toplanan bütün yazılarının, hazırlamakta olduğum çok daha geniş araştırmayı bin sayfaya yaklaşan bir oyluma zorlaması karşısında, yeni bir düzenle bu ön incelemeyi hazırlarken geride kalan -ve yeni alfabemizle yayınlanan ayrı bir bölüm oluşturan- yazılarının yayımlanması için -mevcut yayın güçlükleri göz önünde tutulursa- ne yapılması gerektiğini bilmiyorum! Öte yandan, "Muhsin Ertuğrul Usta'yı uzman okurlar ötesinde tüm sevenlere ileten bir incelemenin gerekliliği" konusunda aldığım uyarı ve öneriler de bu ön incelemeyi gereksindirdi...

---