Bu kitabın özünü, bundan yirmi beş yı1 önce "Mülkiye" deki dersler için hazırlamış olduğum notlar teşkil etmektedir. O zamandan beri, içtimai vakıaların ara vermek bilmeyen gelişmelerinin tesiri altında, katılmış olan yenilikler ancak öz fikrin kuvvetlenmesine yardım edebilmiştir. Medeniyetin hürriyet esasına dayanan yeni bir nizama kavuşması lüzumu, bilhassa son büyük harpten bu yana, yüksek Anglo - Sakson fikir adamlarıyla birlikte büyük demokrasilerin mesu1 idare edenleri tarafından da belirtile gelmektedir. Lakin bunlardan birinciler, kendi fikirlerine göre kurulması gereken devletlerden daha geniş bir idare mekanizmasına şekil vermeği, berikiler de genel prensiplerin ifadesini yeter bulmaktadırlar. Nazariyelerden bazıları dünkü "Milletler Cemiyeti" yahut bugünkü "Milletler Birliği Kurulu" gibi bir teşekküle demokratik karar ve icra yetkisinin verilmesini kafi görmekte, diğerleri, daha ileri giderek, mıntıkalara ayrılmış federal teşekküller, üçüncü bir zümre de ölçülü bir temkinle şimdilik mahiyetini belirtemedikleri yahut belirtmekten kaçındıkları kıt'a veya mıntıka birlikleri kurulması teklifinde bulunmaktadırlar. Bu görüş ayrılıkları bir tarafa bırakılacak olursa, bütün bu fikir ve siyaset adamlarının birleştikleri bir esas nokta vardır ki, o da, devletlerin hâkimiyeti anlamında derin bir değişikliğin yol aldığı kabul edilmedikçe, medeniyet nizamının kurulmasına imkân olmadığıdır. Bu esaslı zihniyet değişikliği, yakın bir zamanda, bir metot aksaklığının düzeltilmesine de yol açacağı ümidini uyandırmaktadır. Fikrimize göre, şekli bakımından parlak ve cazip bir teşkilat meydana getirerek içtimai vakıalar halinde akan ve gelişen münasebetleri bu teşkilata uydurmağa zorlamak, otokratik bir baskı altında medeniyet camiasını anarşik karışıklıklara sürüklemek sonucuna vardırmamamız gerekiyor…

---