Rudolf Agstner ile birlikte 2010’da yayınladığımız İstanbul’daki Avusturya ve Osmanlı Devleti Topraklarında Avusturya-Macaristan Devleti’nin İzleri adlı kitaplarda, Yavuz Köse’nin İstanbul’daki Avusturya ticarethaneleriyle ilgili bir yazısı da yer alıyordu. Yazar, bu makalesinde 1938’de Mayer Firmasının Viyana’daki ticari faaliyetine son verilmesiyle birlikte, İstanbul’daki ticarethanenin de kapatıldığını bildirmekteydi. 2012’nin Haziran ayı başında aldığım gayet kesin ifadeli bir e-postada konuya ilişkin şu sözler yazılıydı:
İzninizle size kendimi tanıtayım: Ben Georg Mayer’in ikinci eşiyim. Yayınlamış olduğunuz kitapta, 1938’de İstanbul’daki ticarethanenin faaliyetine son verildiğini bildiriyorsunuz. Ama hayır!!! Bu doğru değil! Dr. Georg Mayer 1936’da (Hitler’in takibinden kurtulmak amacıyla) Viyana’dan İstanbul’a taşınmış ve bu kentte, eski adı “Pera” olan İstiklal Caddesi’nde, Mayer ailesinin 19. yüzyıldan beri işlettiği tekstil ürünleri mağazasının yönetimini üstlenmiştir.
Yazının altında şu imza bulunmaktaydı: Adelheid Mayer, Berlin.
Bu haberi okuyunca, geçmişte yaşanan olaylara tanıklık etmiş bir kişiden bazı soruların yanıtlarını öğrenebileceğim umuduna kapıldım. Avusturya-Macaristan Devleti’nin Yakındoğu ile sürdürdüğü, ama her zaman pek de parlak olmayan ticari ilişkilerinde, Yahudilere ait birçok ticarethane ve mağaza, yerli halk tarafından çok rağbet görmüş ve başarılı olmuştu. Günümüze kadar birçok araştırmacı yazar, Osmanlı yönetimi sırasında Türkiye’deki Batı ürünlerinin tüketimi konusunda araştırmalar yaptılar. Örneğin Rudolf Agstner, S. Stein adlı konfeksiyon firmasını, Uri Kupferschmidt, Orosdi-Back adlı ticarethaneyi, Yavuz Köse, Osmanlı Devleti topraklarındaki Batı ürünlerinin tüketimini ve Markus Purkhart, Avusturya-Macaristan’m doğu ülkelerine fes ihracatı konusunu incelemişlerdi. Ama “A. Mayer & Co.”1 adındaki Yahudi kökenli konfeksiyon ticarethanesi hakkında çok az bilgi vardır. Bu ticarethane 1830 dolaylarında Pressburg’da, getto adı verilen Yahudi mahallesinde kurulmuş, daha sonra Avusturya’nın başkenti Viyana’ya taşınmış, Birinci Dünya Savaşı öncesinde doğu ülkelerinde de şubeler açarak en parlak dönemine erişmişti. Viyana’daki ticarethane 1938’de satıldıysa da, Georg Mayer, ailesinin 140 yıllık başarılı ticari faaliyetini İstanbul’da sürdürmüş ve ancak 1971’de yaşının ilerlemiş olması nedeniyle, Mayer Firmasına ait son şubenin de kapılarını tamamen kapatmıştı...

---