Anlam denildiğinde, mantıkta genellikle dizimsel anlam, yorumsal anlam, kullanımsal anlam ayırt edilir. Dizimsel anlam, dili kullananlar olsun, dildeki deyimlerin dildışı karşılıkları olsun göz önünde tutulmadan, dil deyimlerinin yanyana gelişleri, dizilişleri yönünden belirlenen bağıntılardır. Dizimsel anlam dendiğinde, bir yandan "kuruluş diziminin konusunu oluşturan deyim düzgünlüğü öte yandan "türetim dizimi"nin konusunu oluşturan türetim bağıntıları anlaşılır. (Türetim, verilen birtakım öncüllerden bir sonucun belli kurallar uyarınca çıkartılması demektir.) Yorumsal anlam, dilsel deyimlerin dildışı karşılıkları olarak belirlenen nesnelerdir. Bu nesneler, "kaplamsal nesneler" ile "içlemsel nesneler" olmak üzere iki çeşittendir. Bu çeşitlere dayanarak da "kaplamsal yorumsal anlam" ile "içlemsel yorumsal anlam" birbirinden ayırt edilebilir. Öte yandan söz konusu dildışı karşılıklar dilin kullanılmasıyla ilgili bağlamsal etkenler, dili kullanan kişiler, dilin kullanıldığı yer ve ondan bağımsız olarak belirlendiğinde "salt yorumsal anlam", bu etkenlere bağlı olarak belirleme yapıldığında "kullanımsal yorumsal anlam"dan söz edilir. Bunun dışında dili kullananların davranış yatkınlıklarına da kullanımsal anlam adı verilir. Bu iki tür kullanımsal anlamı birbirinden ayırt etmek için sonuncusuna "davranışsal kullamsal anlam" demeyi öneriyoruz. Bu yazının amacı, herşeyden önce (salt) yorumsal anlam konusunu ana çizgileriyle aydınlatmaya çalışmaktır o Ayrıca "kullanımsal yorumsal anlamın yanında içlemsel yorumsal anlam" konusu da bu yazı çerçevesinde ele alınmayacaktır. Bir de "kaplamsal yorumsal anlam"la ilgili temel kavramları belirlemeyi amaçlayan bu yazıda "değişkenler"le ilgili kavramların bir yana bırakılmasını anlayışla karşılamak gerekir. "İçlemsel anlamlı ile "değişkenler"e ilişkin soruları işleyebilmek için, "mantıkta anlam" konusuna ana çizgiler düzeyinde bir giriş yapmayı uygun buldum...

---