Bu çalışma da küçük bir monografi. Yakın tarihimizin kalıcı etkileri olduğuna inandığım bir diğer olgusunu, Osmanlı İmparatorluğu'ndaki İngiliz Konsolosluklarını, konsolosların kendi belgelerine dayanarak tanıtmaya çalışacağım. Uzunca bir süre önce Amerikan misyonerleri, şimdi ise İngiliz konsolosluklarıyla ilgilenmem "emperyalizm" olgusuna karşı olan duyarlılığım nedeniyledir. Bu konuda herhangi bir uzmanlık iddiasında değilim. Ama kendi irademden bağımsız olarak, gündeminin başında kapitalist sömürü ve emperyalizmin yer aldığı bir nesle mensubum. Kimi zaman "kagman kaplan" sanmış, kimi zaman bütün musibetlerin kaynağı olarak görmüş olsak da emperyalizm hayatımızda hep vardı. Kimse gocunmasın, kapitalist sömürü ve emperyalizm hayatımızda yine var: Yeni bir kimlikle; daha ezici, daha belirleyici daha bunaltıcı bir uzviyetle. İlk gençlik yıllarımdan bu yana geçen kırk yılı aşkın sürede emperyalizm konusunda şunu öğrendim: Emperyalizmle mücadelenin yolu önce kendi evini derleyip toplamaktan geçiyor. Bunu yapabilmek için emperyalizmi tanımak kadar kendini de tanımak gerekiyor. Majestelerinin Konsolosları'nın gözlükleriyle de olsa emperyalizmi ve kendi geçmişimizi biraz daha iyi tanımaya vesile olabilirse bu küçük monogram bir yarar sağlayabilir. İngiliz Devlet Arşivi'nde (P.R.O.), Cambridge Üniversitesi Kütüphanesi'nde, aynı üniversiteye bağlı Skilliter Osmanlı Araştırmaları Merkezi'nde, Siyasal Bilgiler Fakültesi Kütüphanesi'nde çalışırken gördüğüm yardım ve desteği şükranla anıyorum. Genç dostum Onur Kınlı'ya içten ilgi ve yardımları için sonsuz teşekkür ediyorum.

---