XVII. yüzyıldan sonra her alanda bir gerileme dönemine giren Osmanlı Devleti'ni, bu belirsizlik ortamından kurtarmak amacıyla, XVIII. yüzyılda başlatılan ve XIX. yüzyılda hız verilen askeri ve idari yönü ağır basan yenileşme hareketlerinden istenen başarı sağlanamamış; her alanda bir çözülme başlamıştır. Tanzimat ve Islahat Fermanı'nın ilanı ise yenileşmen in belirli bir plan ve program dahilinde yapılmasını mümkün kılmışsa da yabancı müdahalesinin artmasına neden olmuştur. XIX. yüzyılın başlarında devletler arasındaki kutuplaşmalar belirginleşmeye başlayınca, Osmanlı Devleti de kendini yalnızlıktan kurtarmak amacıyla bir arayışa koyuldu. İktisadi, siyasi, askeri ve toplumsal yönden bir çözülmenin eşiğine gelinen bir dönemde çeşitli kurtuluş reçeteleri gündeme getirildi. Özellikle aydın kesim tarafından sunulan bu reçeteler, dağılmakta olan bir devletin çeşitli kurtuluş ümitlerini bünyesinde barındırmasına rağmen, devletin yıkılışını durduramadı. Osmanlı ülkesindeki sorunların büyük ölçüde çözüme kavuşturulacağına inanan aydınların öncülüğünde ilan edilen ilk meşrutiyet, ne yazık ki isteneni sağlayamamış, ülke genelinde huzur ve sükûn bir türlü geri getirilemediği gibi, idari, iktisadi ve toplumsal çözülmenin önüne de geçilememiştir. 1876 yılındaki ilk meşrutiyet denemesinden 32 yıl sonra ordunun desteği ile ilan edilen İkinci Meşrutiyet, beraberinde büyük ümitleri de getirmişti. Osmanlı aydınlarının ülkenin kurtuluşuna yönelik bir arayış içerisinde bulundukları bir dönemde, 24 Temmuz 1908'de ilan edilen İkinci Meşrutiyet, Osmanlı coğrafyasında her alanda aşırı bir özgürlük ortamının doğmasına neden olmuştur. İkinci Meşrutiyet hareketinin sağladığı hak ve özgürlükler, Osmanlı toplumu tarafından yeterince algılanamadığı gibi, siyası partiler arasındaki çıkar çatışmaları kısa bir süre sonra yeniden meşrutiyet dönemi öncesindeki gibi bir kargaşa ortamının oluşmasına zemin hazırlamıştır. İkinci Meşrutiyet döneminde siyası partiler, iktidara gelebilmek için gizli-açık her türlü politikayı kendileri için uygun gördüler.

---