Türkler ile Arnavutlar, Balkanlar’da karşılaştıkları tarihten itibaren, bir arada yaşama kültürü geliştirebilmiş ve bir-birleriyle akraba olmuş iki toplumdur. OsmanlI Devleti’nin hâkimiyetinde uzun yıllar birlikte olmuş bu iki millet; zaman zaman üzücü hadiseler olsa da tarihin büyük çoğunluğunda barış içinde yaşayabilmişlerdir. Arnavut unsuru, OsmanlI’nın Balkanlar’da güvendiği en önemli iki milletten biri olmuştur.
Bilindiği üzere Arnavutlar, Ortodoks ve Katolik Hristiyan ile Sünni ve Bektaşi Müslüman olmak üzere değişik din ve mezheplere mensuptur. Hristiyan Arnavutlar kendi din ve inançlarını rahatça yaşarken, Müslüman Arnavutlar ise Osmanlı Devleti’nin asli unsuru olan Türkler ile birlikte aynı kategori içinde bulunmanın da verdiği avantajlara sahip olmuşlardı. Mesela devlette Padişahtan sonra en önemli makam olan Sadrazamlıkta 30’u aşkın Arnavut görev yapmıştır.
Farklı kaynaklarda değişik tarihler verilse de genel kabul OsmanlI Devleti’nin, Berat’ı 1417’de ele geçirdiğidir. Osmanlı hâkimiyetinde önemli bir ticaret merkezi olan Berat şehri tarihi ve kültürel, özelliklerini çok iyi koruyarak günümüze kadar gelebilmiş nadir şehirlerdendir. Osmanlı mimari dokusu yerel mimari öğelerle zenginleşerek ziyaretçilere adeta zaman tünelinde bir seyahat yapma imkânı vermektedir. Kanuni Sultan Süleyman zamanında, 1530’da Berat şehri, Rumeli Eyaleti Avlonya Livası’na bağlı bir kaza merkezidir. Osmanlı Devleti’nin son yüzyılında vilayetler kurulunca Yanya Vilayeti’ne bağlı bir sancak merkezi olmuştur ve 1912’de elimizden çıkışma kadar bu şekilde kalmıştır...

---